⚗️ Chemia · Dział Poziom rozszerzony ~3–6 pkt

🔗Wiązania chemiczne i oddziaływania

Typy wiązań i kryształów (jonowe, kowalencyjne, molekularne, metaliczne), oddziaływania międzycząsteczkowe, polaryzacja wiązań, hybrydyzacja.

Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe to dział łączący strukturę z właściwościami substancji. RODZAJE WIĄZAŃ: określanie rodzaju wiązania na podstawie elektroujemności (Pauling - jonowe ΔEN>1,7; kowalencyjne spolaryzowane 0,4-1,7; kowalencyjne niespolaryzowane <0,4), wiązanie koordynacyjne (donor-akceptor pary elektronowej). KRYSZTAŁY: jonowe (NaCl - twarde, kruche, wysokie t.t., przewodzą w stanie stopionym), kowalencyjne (diament, kwarc, SiO₂ - bardzo twarde, wysokie t.t.), molekularne (lód, jod - miękkie, niskie t.t.), metaliczne (przewodzą prąd, kowalność, plastyczność). ODDZIAŁYWANIA MIĘDZYCZĄSTECZKOWE: siły van der Waalsa (dyspersyjne, dipol-dipol), wiązania wodorowe (szczególnie silne dipol-dipol z H-F, H-O, H-N - tłumaczą wysoką t.w. wody). HYBRYDYZACJA: sp, sp², sp³ - geometria cząsteczek i wpływ na właściwości.

Rozwiąż zadania z wiązania chemiczne i oddziaływania → Tryb quizowy

zadań w dziale

typów zadań

poziom matury

Budowa materii (III)

sekcja CKE

Przykładowe zadania

Wybrane z 39 zadań w dziale "Wiązania chemiczne i oddziaływania".

Zobacz wszystkie →

🔗 Wiązania chemiczne i oddziaływania ☑ Wielokrotny wybór ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne Autorskie · PR 2 pkt

Ktore czasteczki sa POLARNE (maja wypadkowy moment dipolowy \mu \neq 0)?

✓

A \ce{H2O} (katowa, 104,5)

B \ce{CO2} (liniowa, symetryczna)

✓

C \ce{NH3} (piramidalna)

D \ce{CCl4} (tetraedryczna, symetryczna)

Rozwiąż na platformie →

🔗 Wiązania chemiczne i oddziaływania ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

W czasteczce \ce{HCl} czesc ujemna dipolu (\delta^-) znajduje sie na:

A atomie wodoru

B obu atomach jednakowo

C atomie CHLORU (bardziej elektroujemny — przyciaga wspolna pare elektronowa blizej siebie) ✓

D poza czasteczka

Rozwiąż na platformie →

🔗 Wiązania chemiczne i oddziaływania ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne Autorskie · PR 2 pkt

Dopasuj typ krysztalu do przykladu i wlasciwosci.

Kryształ molekularny

→

Cu — plastyczny, przewodzi, polysk

Kryształ kowalencyjny

→

NaCl — kruchy, rozpuszczalny w wodzie, przewodzi po stopieniu

Kryształ metaliczny

→

lod (H2O) — miekki, niska T top, izolator

Kryształ jonowy

→

diament — bardzo twardy, izolator, wysokie T top

Rozwiąż na platformie →

🔗 Wiązania chemiczne i oddziaływania ▦ Tabela danych ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 3 pkt

Porownanie temperatur wrzenia alkoholi, eterow i alkanow o zblizonej masie molowej.

Zwiazek	Wzor	M [g/mol]	T wrz [C]	Oddzialywania
propan-1-ol	\ce{CH3CH2CH2OH}	60	97	wiaz. wodorowe O-H...O
eter metylowo-etylowy	\ce{CH3OC2H5}	60	8	dipol-dipol + London
butan	\ce{C4H10}	58	-1	tylko London
kwas octowy	\ce{CH3COOH}	60	118	silne wiaz. H (dimery)

Dlaczego propan-1-ol wrze ZNACZNIE wyzej niz eter o tej samej masie?

Odpowiedź: wiazania wodorowe

Dlaczego kwas octowy wrze nawet WYZEJ niz alkohol?

Odpowiedź: dimery

Ktore z tych 4 zwiazkow sa rozpuszczalne w wodzie?

Odpowiedź: propanol, eter, kwas octowy

Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →

🔗 Wiązania chemiczne i oddziaływania ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 2 pkt

Ladunek formalny = e wal. - e wolnych par - (1/2) e wiazacych.

Oblicz formalny ladunek atomu N w jonie azotanowym(V) \ce{NO3-}, jezeli N tworzy 3 wiazania (1 podwojne + 2 pojed.) i nie ma wolnych par. Elektrony walencyjne N = 5.

Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →

🔗 Wiązania chemiczne i oddziaływania ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚫⚫ Ekspert 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 2 pkt

Teoria VSEPR przewiduje ksztalty czasteczek na podstawie odpychania par elektronowych. Wyjasniej, jak okreslic geometrie \ce{SF4} (4 wiazania + 1 wolna para).

📘 Wzorcowa odpowiedź

S w \ce{SF4}: 4 wiazania S-F + 1 wolna para = 5 par elektronowych. Geometria BAZOWA (5 par) = BIPIRAMIDA TRYGONALNA (sp^3d). Wolna para zajmuje pozycje ROWNILKOWA (mniej odpychania — kat 120 zamiast 90). Ksztalt RZECZYWISTY (bez wolnej pary) = HUSTAWKA/WACHLARCZYK (seesaw/sawhorse). Katy: ~120 w plaszczyznie, ~90 do osi, ale zmodyfikowane (wolna para sciska). Podobne analizy: \ce{ClF3} (3 wiaz + 2 wolne → T-ksztalt), \ce{BrF5} (5 wiaz + 1 wolna → piramida kwadratowa).

Kryteria oceny: Liczba przestrzenna + geometria bazowa + ksztalt rzeczywisty (2 pkt).

Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →

Załóż konto i rozwiąż wszystkie 39 zadań →

🔗Wiązania chemiczne i oddziaływania

Wypróbuj pytania z tematu „Wiązania chemiczne i oddziaływania"

Typy zadań w tym dziale

Przykładowe zadania

Ktore czasteczki sa POLARNE (maja wypadkowy moment dipolowy \mu \neq 0)?

W czasteczce \ce{HCl} czesc ujemna dipolu (\delta^-) znajduje sie na:

Dopasuj typ krysztalu do przykladu i wlasciwosci.

Porownanie temperatur wrzenia alkoholi, eterow i alkanow o zblizonej masie molowej.

Oblicz formalny ladunek atomu N w jonie azotanowym(V) \ce{NO3-}, jezeli N tworzy 3 wiazania (1 podwojne + 2 pojed.) i nie ma wolnych par. Elektrony walencyjne N = 5.

Teoria VSEPR przewiduje ksztalty czasteczek na podstawie odpychania par elektronowych. Wyjasniej, jak okreslic geometrie \ce{SF4} (4 wiazania + 1 wolna para).

Powiązane działy

Budowa atomu i wiązania chemiczne

Węglowodory

Pochodne tlenowe

Pozostałe działy chemii

Tryb quizowy

Pełny egzamin

Archiwum CKE

Załatw dział "Wiązania chemiczne i oddziaływania" raz na zawsze