⚗️ Chemia · Dział Poziom rozszerzony ~3–6 pkt

🍋Kwasy karboksylowe i estry

Kwasy karboksylowe (alifatyczne i aromatyczne), kwasy tłuszczowe nasycone i nienasycone, mydła, estry, reakcja estryfikacji, hydroliza estrów, tłuszcze.

Kwasy karboksylowe i estry to ważne pochodne funkcyjne. KWASY KARBOKSYLOWE: grupa -COOH, kwas mrówkowy (HCOOH), octowy (CH₃COOH), propionowy, masłowy, dłuższe kwasy tłuszczowe. WŁAŚCIWOŚCI: kwasowy charakter (silniejszy niż fenole, słabszy niż mocne kwasy nieorganiczne), dysocjacja, reakcje z metalami (M + RCOOH → RCOOM + H₂), tlenkami metali, zasadami (zobojętnianie), węglanami (efekt CO₂ - próba rozróżniająca!), aminami. KWASY TŁUSZCZOWE: nasycone (palmitynowy C15H31COOH, stearynowy C17H35COOH) i nienasycone (oleinowy C17H33COOH - 1 wiązanie podwójne, linolowy - 2, linolenowy - 3). MYDŁA: sole sodowe i potasowe kwasów tłuszczowych, działanie w twardej i miękkiej wodzie. ESTRY: reakcja estryfikacji (RCOOH + R'OH ⇄ RCOOR' + H₂O, katalizator H₂SO₄), nomenklatura, hydroliza kwasowa i zasadowa (zmydlanie). TŁUSZCZE: estry glicerolu z kwasami tłuszczowymi, hydroliza, uwodornienie.

26
zadań w dziale
8
typów zadań
PR
poziom matury
Chemia organiczna (XVI, XVII)
sekcja CKE
LIVE — pytania z bazy dla tego tematu

Wypróbuj pytania z tematu „Kwasy karboksylowe i estry"

Trzy losowe pytania z bazy dla tego tematu — wzory chemiczne wyświetlane przez mhchem.

Typy zadań w tym dziale

Aktualny breakdown z bazy. Kliknij typ, żeby filtrować.

Przykładowe zadania

Wybrane z 26 zadań w dziale "Kwasy karboksylowe i estry".

Zobacz wszystkie →
🍋 Kwasy karboksylowe i estry ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Uzupelnij: (1) Estry powstaja w reakcji ........ kwasu z alkoholem. (2) Katalizatorem estryfikacji jest stezony ........ . (3) Produktem ubocznym estryfikacji jest ........ .

Luka: b1

Odpowiedź: estryfikacji

Luka: b2

Odpowiedź: H2SO4

Luka: b3

Odpowiedź: woda
🍋 Kwasy karboksylowe i estry ☑ Wielokrotny wybór ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne Autorskie · PR 2 pkt

Ktore produkty powstaja przy ZASADOWEJ hydrolizie (zmydlaniu) tluszczu?

A mydlo (sol kwasu tluszczowego, np. stearynian sodu)
B gliceryna (glicerol, propano-1,2,3-triol)
C kwas tluszczowy w formie wolnej
D etanol
🍋 Kwasy karboksylowe i estry ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 2 pkt

Dopasuj nazwe kwasu karboksylowego do wzoru.

Kwas mrówkowy
\ce{CH3CH2COOH}
Kwas propionowy
\ce{C6H5COOH}
Kwas benzoesowy
\ce{CH3COOH}
Kwas octowy
\ce{HCOOH}
🍋 Kwasy karboksylowe i estry ⚫⚫⚫⚫⚫ Ekspert 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 2 pkt

Slaby kwas: [H^+] = √K_a · c_0 (przyblizenie). Stad K_a = [H^+]^2/c_0.

Oblicz stala dysocjacji K_a kwasu benzoesowego, jezeli 0,10 mol/dm^3 roztwor ma pH = 2,60. (c_0 = 0{,}10 M).

🍋 Kwasy karboksylowe i estry ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 2 pkt

Kwas askorbinowy (witamina C, \ce{C6H8O6}) jest silnym REDUKTOREM mimo ze nie jest typowym kwasem karboksylowym. Wyjasniej jego wlasciwosci redukujace i znaczenie biologiczne.

📘 Wzorcowa odpowiedź

Kwas askorbinowy nie ma grupy \ce{-COOH} — kwasowy charakter pochodzi od ENDIOLU (\ce{-C(OH)=C(OH)-}), ktory oddaje protony. REDUKTOR: enolowa forma latwo oddaje elektrony (utlenia sie do kwasu dehydroaskorbinowego) — odbarwia \ce{KMnO4}, redukuje \ce{I2}, \ce{Fe^{3+}}. BIOLOGIA: (1) kofaktor enzymu hydroksylazy prolinowej (synteza kolagenu — brak = szkorbut). (2) Antyoksydant — neutralizuje wolne rodniki. (3) Wspomaga wchłanianie zelaza (\ce{Fe^{3+} -> Fe^{2+}}). Dawka: 60-90 mg/dzien. Zrodla: owoce cytrusowe, papryka, brukselka.

Kryteria oceny: Wlasciwosci redukujace (1 pkt) + funkcja biologiczna (1 pkt).
🍋 Kwasy karboksylowe i estry ▦ Tabela danych ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 3 pkt

Kwasy dikarboksylowe — dwa grupy \ce{-COOH} w cząsteczce.

Nazwa Wzor T. topn. [C] Zastosowanie
szczawiowy \ce{HOOC-COOH} 189 rozpuszczalnik rdzy, odczynnik lab.
malonowy \ce{HOOC-CH2-COOH} 136 synteza barbiturianow (synteza Knoevenagela)
bursztynowy \ce{HOOC-(CH2)2-COOH} 185 przemysl spozywczy (E363), bioplastiki
adypinowy \ce{HOOC-(CH2)4-COOH} 152 produkcja Nylonu 6,6
tereftalowy \ce{HOOCC6H4COOH} 300 produkcja PET (butelki, wlokna)

Ktory kwas jest surowcem do produkcji Nylonu 6,6?

Odpowiedź: adypinowy

Ktory kwas dikarboksylowy jest aromatyczny (pierscien benzenowy)?

Odpowiedź: tereftalowy

Jak wzrasta T topnienia od szczawiowego do tereftalowego?

Odpowiedź: nieregularnie

Powiązane działy

Tematy które najlepiej łączyć z "Kwasy karboksylowe i estry".

Pozostałe działy chemii

🍋

Załatw dział "Kwasy karboksylowe i estry" raz na zawsze

Pełen dostęp do 26 zadań w tym dziale + oceny AI rozwiązań krok po kroku — od 49 zł / miesiąc.

Anulujesz kiedy chcesz.

Rozpocznij ćwiczenie →