Test maturalny z alkoholi, fenoli, aldehydów i ketonów – quiz adaptacyjny z natychmiastowym feedbackiem AI. 3–6 pkt z prób Tollensa/Trommera, utleniania i eliminacji wody.
Realne pytania z naszej bazy — kliknij i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wygląda nauka w grze, tylko z setkami pytań i AI oceną otwartych.
Quiz losuje pytania spośród 32 pytań w bazie. Każdy typ zadania pokazany 1:1 z grą — zobacz, jak wygląda interakcja.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D. Klasyk matur — najczęstszy typ.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Dane: m = 4 kg, F = 12 N
Wzór + wynik liczbowy. AI sprawdza obliczenia krok po kroku.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
5 kluczowych umiejętności – każda przećwiczona w pytaniach quizu.
Pasek pokazuje typowy rozkład czasu w sesji — każda sesja dotyka kilku obszarów jednocześnie.
RZĘDOWOŚĆ ALKOHOLU = liczba atomów C połączonych z C-OH. I° (CH₃OH, CH₃CH₂OH, R-CH₂-OH): C-OH ma 2H. II° (R-CHOH-R', propan-2-ol): C-OH ma 1H. III° ((CH₃)₃C-OH): C-OH ma 0H. UTLENIANIE (KMnO₄/K₂Cr₂O₇ w H₂SO₄): I° → ALDEHYD → KWAS karboksylowy (2 etapy, K₂Cr₂O₇ zatrzymuje na aldehydzie przy destylacji). II° → KETON (utlenianie zatrzymuje się – ketony są oporne). III° NIE ULEGA UTLENIANIU (brak H przy C-OH, do dalszego utlenienia trzeba zerwać C-C). TEST RÓŻNICUJĄCY: III° pozostawia KMnO₄ FIOLETOWY (nie odbarwia); I°/II° odbarwiają (Mn⁺VII → Mn²⁺). Quiz chem_decide_justify za 2 pkt.
DEHYDRATACJA w STĘŻONYM H₂SO₄, T = 170°C: R-CH₂-CHOH-R' → R-CH=CH-R' + H₂O. REGUŁA ZAJCEWA: powstaje alken BARDZIEJ PODSTAWIONY (bardziej stabilny termodynamicznie). PRZYKŁAD: butan-2-ol CH₃-CHOH-CH₂-CH₃ → BUT-2-EN (główny produkt, bardziej podstawiony C=C: CH₃ po obu stronach) + but-1-en (mniej, jako uboczny). NIŻSZA TEMPERATURA (140°C): inny mechanizm, powstaje ETER: 2R-OH → R-O-R + H₂O (ether dietylowy z etanolu). PUŁAPKA: nie wszystkie alkohole mogą eliminować w prawo (potrzebny H na C sąsiednim). Metanol CH₃OH NIE eliminuje (nie ma C sąsiedniego). Quiz chem_equation za 2 pkt.
PRÓBA TOLLENSA (LUSTRO SREBRNE): odczynnik Tollensa = AgNO₃ + NH₃ w nadmiarze → [Ag(NH₃)₂]OH. Aldehyd redukuje Ag⁺ do Ag metalicznego, który osadza się na ścianach probówki tworząc LUSTRO. R-CHO + 2[Ag(NH₃)₂]OH → R-COONH₄ + 2Ag↓ + 3NH₃ + H₂O. PRÓBA TROMMERA: świeżo strącony Cu(OH)₂ (z CuSO₄ + NaOH) – NIEBIESKI galaretowaty. Aldehyd redukuje do Cu₂O CZERWONO-CEGLASTEGO. R-CHO + 2Cu(OH)₂ → R-COOH + Cu₂O↓ + 2H₂O. KETON nie redukuje (brak H przy C=O do odejścia z Cu/Ag). WYJĄTKI: HCHO (metanal) jest tak silnym reduktorem, że może redukować do Ag i Cu lustrzanie. Cukry redukujące (glukoza, fruktoza, maltoza) też dają oba testy pozytywne. Quiz chem_experiment za 3 pkt.
KWASOWOŚĆ fenolu C₆H₅OH (K_a ≈ 10⁻¹⁰, pK_a ≈ 10): WIĘKSZA niż alkoholi (~10⁻¹⁶), ale MNIEJSZA niż kwasów karboksylowych (~10⁻⁵). Powód: stabilizacja anionu fenolanowego przez delokalizację ładunku na pierścień aromatyczny. ROZRÓŻNIENIA: (1) NaOH: C₆H₅OH + NaOH → C₆H₅ONa + H₂O (fenol reaguje, alkohol nie). (2) Na₂CO₃: fenol NIE reaguje (słabszy niż H₂CO₃), kwasy karboksylowe TAK (uwalniają CO₂↑). Test różnicujący fenol od kwasu. (3) FeCl₃: fenol + FeCl₃ → KOMPLEKS FIOLETOWY/NIEBIESKOFIOLETOWY (test charakterystyczny dla fenolu!). (4) WODA BROMOWA: C₆H₅OH + 3Br₂ → 2,4,6-tribromofenol↓ BIAŁY OSAD + 3HBr (od razu, bez katalizatora – fenol bardzo aktywowany przez -OH). Benzen wymaga Br₂/FeBr₃ – fenol nie. Quiz chem_experiment za 3 pkt.
DIOLE: dwie grupy -OH. GLIKOL (etan-1,2-diol) CH₂OH-CH₂OH: dwuwodorotlenowy alkohol, używany jako płyn chłodniczy/anti-freeze (niska t.t. roztworów). Reaguje z kwasem azotowym (nitrowanie) → nitroglikol. TRIOLE: GLICERYNA (propan-1,2,3-triol) CH₂OH-CHOH-CH₂OH: składnik tłuszczów (estry glicerolu i kwasów tłuszczowych = tłuszcze). Nitrowanie gliceryny → NITROGLICERYNA (dynamit, lek na serce – rozszerza naczynia). TEST WYKRYWANIA POLIOLI: świeżo strącony Cu(OH)₂ + polialkohol → szafirowy roztwór (rozpuszczenie osadu). Glukoza, glikol, gliceryna dają tę reakcję. Klasyczna pułapka – Cu(OH)₂ z polialkoholem TYLKO rozpuszcza (do Cu(II)-glikolanu), z aldehydem REDUKUJE do Cu₂O. Quiz chem_decide_justify za 2 pkt.
Wzory chemiczne, typy reakcji i kluczowe stałe z działu „Pochodne tlenowe (alkohole, fenole, karbonyle)". Test sprawdza, czy znasz je bez tablic.
KMnO₄/K₂Cr₂O₇ w H₂SO₄. III° pozostawia roztwór fioletowy.
Dehydratacja w stęż. H₂SO₄, 170°C. Niższa T → eter.
Ketony NIE reagują. Wyjątek: HCHO i cukry redukujące.
Tylko mocniejszy wypiera słabszy z soli.
Quiz pokazuje, gdzie najczęściej leci punktacja – sprawdź, czy nie wpadasz w te same pułapki.
Alkohol III° (CH₃)₃C-OH utlenia się do ketonu (CH₃)₃C=O.
Alkohol III° NIE ulega utlenianiu – brak H przy C-OH do odejścia.
Dlaczego: Utlenianie alkoholu wymaga ZERWANIA wiązania C-H przy C-OH (powstaje C=O). W III° wszystkie 3 sąsiedzkie pozycje to C, nie H. Do dalszego utlenienia trzeba zerwać C-C (bardzo trudne). Klasyczna pułapka – test KMnO₄ pozostaje FIOLETOWY z III° alkoholem. AI cofa 3 pkt.
Aceton CH₃-CO-CH₃ daje pozytywną próbę Tollensa (lustro srebrne).
Aceton NIE redukuje Tollensa – brak H przy C=O (to keton, nie aldehyd).
Dlaczego: PRÓBA TOLLENSA: aldehydy R-CHO mają H przy C=O, który odchodzi w utlenianiu. Ketony R-CO-R' nie mają tego H. Klasyczna pułapka różnicująca aldehydy od ketonów. WYJĄTEK: HCHO (metanal) jest 'super-redukcyjny' – nawet Tollens. Acetonu Tollens nie zauważy. AI cofa 3 pkt.
Fenol reaguje z Na₂CO₃ z wydzieleniem CO₂.
Fenol NIE reaguje z Na₂CO₃ – jest słabszy niż H₂CO₃. Reagują kwasy karboksylowe (R-COOH + Na₂CO₃ → R-COONa + CO₂ + H₂O).
Dlaczego: Kolejność kwasowości: H₂SO₄ > HCl > R-COOH > H₂CO₃ > C₆H₅OH (fenol) > H₂O > R-OH. Tylko mocniejszy kwas wypiera słabszy z soli. Fenol (pK_a=10) jest SŁABSZY niż H₂CO₃ (pK_a1=6,4). To test różnicujący fenol od kwasu karboksylowego. AI cofa 2 pkt.
Eliminacja wody z butan-2-olu daje wyłącznie but-1-en.
Eliminacja daje GŁÓWNIE but-2-en (Zajcew – bardziej podstawiony) + uboczny but-1-en.
Dlaczego: Reguła Zajcewa: powstaje termodynamicznie stabilniejszy alken, czyli bardziej podstawiony. W but-2-enie C=C jest między C2 i C3 (oba mają CH₃ z każdej strony – bardziej podstawione). But-1-en (C1=C2, jeden koniec ma tylko H) – mniej stabilny. AI cofa 2 pkt.
Gliceryna z Cu(OH)₂ daje czerwony osad Cu₂O (jak aldehyd).
Gliceryna z Cu(OH)₂ ROZPUSZCZA osad (powstaje szafirowy roztwór Cu(II)-glikolanu).
Dlaczego: Polialkohole (gliceryna, glikol, glukoza) tworzą z Cu(OH)₂ ROZPUSZCZALNE kompleksy chelatowe – osad rozpuszcza się dając szafirowy roztwór. Aldehydy REDUKUJĄ Cu(OH)₂ do Cu₂O ceglastego (Trommer). Klasyczna pułapka różnicująca. AI cofa 3 pkt.
C₂H₅OH + NaOH → C₂H₅ONa + H₂O (alkohol jako kwas).
C₂H₅OH + NaOH NIE reaguje (alkohol słabszy niż woda – NaOH go nie deprotonuje).
Dlaczego: Alkohol (K_a ~10⁻¹⁶) jest SŁABSZYM kwasem niż H₂O (K_a = 10⁻¹⁴). NaOH (jako mocna zasada) deprotonuje H₂O łatwiej niż alkohol – brak reakcji. Z Na metalicznym jednak reaguje (Na jest tak aktywny, że nawet słaby kwas wystarczy: 2EtOH + 2Na → 2EtONa + H₂↑). AI cofa 2 pkt.
Kolejność kroków, która działa zarówno w quizie, jak i na prawdziwej maturze.
Każdy krok jest taki sam niezależnie od działu — zmienia się tylko zawartość pytań.
Odpowiadasz na pytania jedno po drugim. System dobiera trudność, AI ocenia odpowiedzi otwarte w 30 s.
System wybiera pytanie o trudności dopasowanej do Twojej formy. Bez listy – nie wiesz, co dostaniesz.
Zaznaczasz, piszesz, łączysz. Otwarte odpowiedzi ocenia AI w 30 s wg kryteriów CKE – z konkretnym feedbackiem.
Trafiasz – kolejne pytanie trudniejsze. Mylisz się – łatwiejsze. Tak doganiasz luki, których nie widzisz sam.
Quiz losuje z bazy 32+ pytań w 4 typach (chem_experiment, chem_equation, chem_scheme_fill, chem_decide_justify). Sesja domyślna to 15 pytań w 25 min. W arkuszu CKE pochodne tlenowe pojawiają się w schematach syntez (alken → alkohol → aldehyd → kwas), próbach identyfikacji (Tollens, Trommer, FeCl₃) i pytaniach o rzędowość. Razem 3–6 pkt z 60.
Dwa kluczowe testy: (1) PRÓBA TOLLENSA (AgNO₃ + NH₃ w nadmiarze) – aldehyd daje LUSTRO SREBRNE na ściankach probówki, keton NIC. (2) PRÓBA TROMMERA (CuSO₄ + NaOH, świeży Cu(OH)₂) – aldehyd daje CZERWONY OSAD Cu₂O, keton NIC. Plus: aldehydy odbarwiają wodę bromową, ketony znacznie wolniej. AI w chem_experiment za 3 pkt.
Rzędowość = liczba atomów WĘGLA połączonych z C, który ma grupę -OH. PRZYKŁADY: I° – CH₃-CH₂-OH (1 C: CH₃); II° – CH₃-CHOH-CH₃ (2 C: oba CH₃); III° – (CH₃)₃C-OH (3 C). Rzędowość decyduje o REAKTYWNOŚCI: I° utlenia do aldehydu, II° do ketonu, III° NIE utlenia. To kluczowe rozróżnienie w schemacie syntezy.
Statystycznie 4–5 sesji po 15 pytań. Sesja 1 = alkohole (rzędowość, reakcje z Na, eliminacja wody Zajcew), sesja 2 = utlenianie alkoholi → aldehydy/ketony, sesja 3 = próby Tollensa i Trommera + identyfikacja, sesja 4 = fenole (kwasowość, FeCl₃, Br₂), sesja 5 = diole/triole + kondensacja aldolowa. Dla 5–6/6 pkt warto 4 dni powtórek.
32 pytań, AI ocenia w 30 s, adaptacyjna trudność. Pierwsze pytanie po założeniu konta – bez karty.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).