Informator maturalny
Język polski

Informator z polskiego (PP — ok. 250 stron, PR — ok. 180 stron) ma sześć głównych części. Część I: opis ogólny egzaminu (Formuła 2023) — czas, struktura arkuszy, punktacja. Część II: wymagania ogólne i szczegółowe (każda umiejętność rozpisana co do jednego zdania — np. «uczeń określa kontekst historycznoliteracki utworu»). Część III: lista lektur obowiązkowych i uzupełniających, podzielona na epoki, z rozróżnieniem PP/PR i dodatkowo lekturami od roku szkolnego 2025/2026. Część IV: szczegółowe kryteria oceniania wypracowania (rubryka SFWP, KLiK 0-16 pkt, Kompozycja 0-7 pkt, Język 0-11 pkt — z dokładnymi tabelami, ile błędów daje ile punktów). Część V: ok. 60 przykładowych zadań z pełnymi rozwiązaniami i komentarzem egzaminatora. Część VI: aneksy — słowniczek pojęć teoretycznoliterackich, lista jawnych tematów na maturę ustną.

NIE czytaj informatora linearnie od pierwszej do ostatniej strony — to zniechęca i nudzi. Zamiast tego rób tak: 1) Pierwsze posiedzenie (60 min) — przeczytaj TYLKO część o STRUKTURZE ARKUSZA (czas, punkty, kryteria) i KRYTERIACH WYPRACOWANIA. To 30 stron, które zmienią twoje podejście do nauki. 2) Drugie posiedzenie (90 min) — przeczytaj wszystkie przykładowe zadania z części V, zwracając uwagę nie na pytania, ale na ROZWIĄZANIA WZORCOWE. Zobacz, jak CKE chce, byś argumentował.

3) Trzecie posiedzenie (60 min) — wymagania szczegółowe (część II). Każdy punkt to potencjalne zadanie. Zaznacz te, które wzbudzają niepokój. 4) Lista lektur (część III) — zaznacz lektury, których jeszcze nie znasz na poziomie egzaminacyjnym; te są twoim planem na kolejne 6 miesięcy. 5) Słowniczek pojęć — wracaj do niego ZA KAŻDYM RAZEM, gdy spotkasz niezrozumiały termin teoretycznoliteracki w arkuszach.

Kryteria wypracowania (sekcja IV) to NAJWAŻNIEJSZE 15 stron całego informatora. Naucz się ich na pamięć: rozdział o KLiK (0-16 pkt) opisuje co konkretnie znaczy «funkcjonalne odwołanie do utworu» — to zazwyczaj decyduje o 30% wyniku. Rozdział o Języku (0-11 pkt) ma tabele: 0 błędów ortograficznych = 2 pkt, 1-2 błędy = 1 pkt, 3+ = 0 pkt. Te tabele mówią dokładnie, jak CKE liczy punkty.

Lista lektur obowiązkowych (część III) — od roku 2025/2026 zmienia się! Zwróć uwagę, którego rocznika dotyczy informator. Lista zawiera Antygonę, Dziady cz. III, Pana Tadeusza, Lalkę, Wesele, Tango, Zdążyć przed Panem Bogiem, Inny świat — to fundament, bez znajomości tych utworów na poziomie szczegółowym wypracowanie jest niemożliwe.

Pięć błędów maturzystów: 1) Czytanie informatora 2 tygodnie przed maturą — wtedy nie zdążysz NIC poprawić. 2) Ignorowanie kryteriów oceniania i pisanie «dobrej polszczyzny» w stylu wypracowania licealnego — egzaminator szuka KONKRETNYCH cech (teza, argumentacja, lektura, konteksty), nie elegancji. 3) Pomijanie listy lektur — «znam Wesele z lekcji» to za mało, informator wymaga znajomości na poziomie postaci, scen, motywów, środków stylistycznych. 4) Nieczytanie przykładowych zadań z części V — to GOTOWE pomysły na każdy typ zadania. 5) Mylenie informatora F2023 z aneksem 2023/2024 — aneks ZMIENIA niektóre wymagania.

F2023 dodała: notatkę syntetyzującą (60-90 słów na podstawie 2 tekstów — nowy typ zadania), Arkusz 2 z wypracowaniem 300+ słów jako osobny dokument (wcześniej był częścią jednego arkusza), 2 tematy do wyboru ZAMIAST 3, OBOWIĄZKOWĄ lekturę obowiązkową w argumentacji (bez niej = 0 pkt SFWP = zerowanie kryteriów). Czas wzrósł z 170 do 240 minut. Lista lektur została rozszerzona o 8 nowych pozycji. Kryteria oceniania pozostały podobne (SFWP, KLiK, Kompozycja, Język), ale rubryki są bardziej szczegółowe.

Po przeczytaniu informatora: 1) rozwiąż 3 najnowsze arkusze (2024-2025) bez patrzenia w klucze, 2) porównaj swoje wypracowania z modelami z części V informatora, 3) trenuj na naszej platformie w działach «Lektury», «Język w użyciu», «Pisanie» — modelowe wypracowania z oceną AI w 30 s wg tych samych kryteriów co CKE.