Pełen przewodnik: struktura arkusza, 5 epok historycznych, 14 typów zadań, kryteria oceniania CKE wypracowania (15 pkt = narracja 12 + spójność 3), strategia rozwiązywania, najczęstsze pułapki. Plus Egzamin Live — pełna symulacja 180-minutowego arkusza z mapami historycznymi, obrazami z Wikimedia/Google Images, tablicami genealogicznymi, fragmentami źródeł od Herodota po Konstytucję 3 Maja, edytorem wypracowania i oceną AI według tych samych kryteriów co prawdziwa matura.
Egzamin maturalny z historii w Formule 2023+ (od r. szk. 2025/26 w LO, 2026/27 w technikum) to 180 minut intensywnej pracy z arkuszem zawierającym 25–32 zadania ułożone w wiązki (po 2–4 zadania we wspólnym kontekście materiałowym — wokół fragmentu źródła, mapy historycznej, obrazu, monety, tablicy genealogicznej) oraz jedno wypracowanie (15 pkt) z 3 tematów do wyboru z różnych epok. Zadania dotyczą 5 epok historycznych: starożytność (~7 pkt), średniowiecze (~12 pkt), nowożytność XVI–XVIII (~12 pkt), XIX wiek (~8 pkt), historia najnowsza po 1914 (~8 pkt). Łącznie do zdobycia 60 punktów.
Historia jest przedmiotem dodatkowym i można ją zdawać tylko na poziomie rozszerzonym. Nie ma progu zdawalności — wynik liczy się do rekrutacji na studia historyczne, prawnicze (wysokie przeliczniki x2/x3 na UW, UJ, UAM, KUL), politologiczne, archeologiczne, dziennikarskie, stosunków międzynarodowych, kulturoznawstwa, archiwistyki, muzealnictwa, konserwacji zabytków, filologii klasycznych. Egzamin sprawdza umiejętności złożone: analizę materiałów źródłowych (kroniki, dokumenty, obrazy, mapy, monety, tablice genealogiczne), znajomość chronologii (daty, kolejność wydarzeń, panowanie władców), rozumienie procesów historycznych (przyczyny i skutki, ciągłość i zmiana), terminologię historyczną (poprawne pojęcia z epoki), argumentację w wypracowaniu (15 pkt = narracja 12 + spójność 3).
Arkusz zawiera bogate materiały źródłowe: fragmenty kronik (Herodot, Liwiusz, Gall Anonim, Długosz), dokumenty (akt unii w Krewie, Konstytucja 3 Maja, traktat wersalski, Porozumienia Sierpniowe), mapy historyczne (imperia, państwa polskie różnych epok, konflikty XX w.), fotografie zabytków (romańskich, gotyckich, renesansowych), obrazy historyczne (Delacroix, Matejko, Wyspiański), karykatury i plakaty propagandowe (I i II wojna, PRL, Solidarność), monety i medale (denar EID MAR Brutusa, Virtuti Militari), tablice genealogiczne (Piastowie, Jagiellonowie), tabele statystyczne (produkcja przemysłowa, demografia). Ok. 55% punktów pochodzi z zadań otwartych krótkich (wyjaśnij, rozstrzygnij+uzasadnij, porównaj źródła, interpretuj wizualnie, identyfikuj postacie, rozpoznaj styl), kolejne 25% z wypracowania — dlatego kluczowa jest umiejętność konkretnej, popartej źródłami argumentacji z poprawną chronologią i terminologią.
Egzamin zorganizowany jest wokół 5 epok historycznych ze ściśle określoną wagą punktową + JEDNO wypracowanie z 3 tematów do wyboru. Zadania ułożone są w wiązki po 2–4 we wspólnym kontekście materiałowym.
Bliski Wschód, Grecja, Rzym, religie, ustrój
Cywilizacje starożytnego Bliskiego Wschodu (Egipt, Mezopotamia, Persja). Grecja: polis, demokracja ateńska (reformy Solona, Klejstenesa), wojny perskie (Maraton 490, Termopile/Salamina 480), Sparta, kultura hellenistyczna. Rzym: republika (konsulowie, senat, trybuni ludowi), wojny punickie, kryzys i upadek republiki (Cezar, idy marcowe 44 p.n.e.), pryncypat Augusta, dominat. Religie monoteistyczne (judaizm, chrześcijaństwo) i ich kontekst. Materiały: malowidła egipskie, fragmenty Herodota i Liwiusza, monety (denar EID MAR Brutusa), inskrypcje, mapy imperiów.
Bizancjum, islam, Polska Piastów/Jagiellonów, sztuka
Bizancjum (Justynian, schizma 1054), islam (Mahomet, kalifat, Andaluzja), Karolingowie (Karol Wielki, koronacja 800), feudalizm. Krucjaty (1095–1291). Monarchie stanowe Europy. Polska: chrzest 966, koronacja Chrobrego 1025, testament Krzywoustego 1138, rozbicie dzielnicowe, zjednoczenie Łokietka 1320, Kazimierz Wielki (statut wiślicki, Akademia Krakowska 1364, zjazd krakowski 1364), Jagiellonowie (unia w Krewie 1385, Grunwald 1410, unia lubelska 1569). Sztuka: romańska (XI–XII w., półokrągłe łuki, masywne mury) vs gotycka (XIII–XV w., ostrołuki, maswerki — Bazylika Mariacka). Materiały: fragmenty Galla Anonima, Długosza, dokument unii w Krewie, fotografie kościołów, mapy królestwa Polskiego, tablice genealogiczne Piastów i Jagiellonów.
Odkrycia, reformacja, Rzeczpospolita, oświecenie, rozbiory
Odkrycia geograficzne (Kolumb 1492, Magellan), reformacja (Luter 1517 — 95 tez, kalwinizm, anglikanizm), kontrreformacja (Trydent 1545–63, jezuici). Monarchia absolutna (Ludwik XIV). Rzeczpospolita Obojga Narodów: złoty wiek, demokracja szlachecka, konfederacja warszawska 1573 (tolerancja religijna), wolna elekcja, liberum veto (od 1652), wojny XVII w. (Chocim 1621, potop szwedzki 1655–60, Wiedeń 1683). Oświecenie (Locke, Monteskiusz, Rousseau, Wolter). Rewolucje XVIII w.: amerykańska (1776), francuska (1789–99). Konstytucja 3 maja 1791 — trójpodział władzy, zniesienie liberum veto. Rozbiory: I (1772 — 211 tys. km²), II (1793), III (1795 — koniec Rzeczypospolitej). Insurekcja kościuszkowska 1794. Sztuka: renesans (Wawel — dziedziniec arkadowy) i barok. Materiały: fragmenty Konstytucji 3 Maja, traktatów rozbiorowych, obrazy (Wolność wiodąca lud — antycypacja), tablice genealogiczne Jagiellonów.
Rewolucja przemysłowa, Wiosna Ludów, zjednoczenia, powstania
Rewolucja przemysłowa (Wielka Brytania, maszyna parowa Watta, kolej). Kongres wiedeński 1815 — Święte Przymierze. Romantyzm i pozytywizm. Powstania polskie: listopadowe 1830–31 (przyczyna: łamanie konstytucji Królestwa Polskiego, obawa wysłania wojsk do tłumienia rewolucji we Francji/Belgii), styczniowe 1863–64 (przyczyna: branka, nastroje patriotyczne). Wiosna Ludów 1848. Zjednoczenie Włoch (Garibaldi, Cavour, 1861) i Niemiec (Bismarck, 1871 w Sali Lustrzanej w Wersalu — Wilhelm I cesarzem). Wojna secesyjna USA (1861–65, Lincoln, zniesienie niewolnictwa). Kolonializm. Polacy pod zaborami: organicypozytywistyczna, autonomia galicyjska. Sytuacja chłopów: uwłaszczenie (Prusy 1823, Galicja 1848, Rosja 1864). Materiały: tabele produkcji przemysłowej (Bairoch), obraz Delacroix (Wolność wiodąca lud — 1830), plakaty, znaczki, fotografie zabytków industrialnych.
I i II wojna, totalitaryzmy, II RP, PRL, transformacja
I wojna światowa (1914–18, kampanie, plakaty propagandowe — Lord Kitchener), traktat wersalski 1919 (powstanie II RP). II RP: ojcowie niepodległości (Piłsudski, Dmowski, Paderewski, Witos, Korfanty), zamach majowy 1926, COP i Gdynia (Kwiatkowski). Totalitaryzmy: ZSRR (rewolucja październikowa 1917, Stalin, kolektywizacja, GUŁag), Włochy (Mussolini, 1922), III Rzesza (Hitler, 1933, Holokaust). II wojna światowa (1939–45): kampania wrześniowa, Katyń 1940, powstanie warszawskie 1944, Lenino 1943. Po 1945: PRL, socrealizm, październik 1956 (Gomułka), grudzień 1970, sierpień 1980 (Solidarność — Porozumienia Sierpniowe, logo Janiszewskiego), stan wojenny 13 grudnia 1981, Okrągły Stół i 4 czerwca 1989. Świat: zimna wojna, doktryna Trumana 1947, NATO 1949, blokada Berlina 1948, kryzys kubański 1962 (Kennedy vs Chruszczow), upadek ZSRR 1991. Integracja europejska. Materiały: plakaty wojenne, fotografie polityków, karykatury z PRL, ulotki Solidarności, mapy konfliktów.
3 tematy do wyboru, min. 300 słów — narracja 12 + spójność 3
JEDNO zadanie na końcu arkusza. 3 TEMATY do wyboru z RÓŻNYCH epok (np. upadek republiki rzymskiej, reformacja jako przełom, II wojna światowa a Europa). Każdy temat zawiera TEZĘ + 3 ELEMENTY do uwzględnienia w argumentacji (np. aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy). Minimum 300 słów. Kryteria CKE: A. Narracja historyczna (0–12 pkt) — funkcjonalność wiedzy w 3 elementach × poziom argumentacji (bogata / zadowalająca / powierzchowna) − odejmowanie za błędy merytoryczne (1–2 błędy = −1 pkt, 3–5 = −2, 6+ = −3). B. Spójność wypowiedzi (0–3 pkt) — min. 300 słów + logiczna organizacja. UWAGA: nie na temat = 0 pkt łącznie, brak rozwinięcia = 0 pkt w każdym kryterium.
8–12 pkt. A/B/C/D, P/F, dopasowanie, sekwencja chronologiczna, multi-select. Ocena natychmiastowa.
30–35 pkt. Wyjaśnij, rozstrzygnij+uzasadnij, porównaj źródła, identyfikuj postacie, interpretuj wizualnie, rozpoznaj styl. Ocena AI wg CKE.
15 pkt. JEDNO zadanie, 3 tematy do wyboru z różnych epok. Narracja (0–12) + spójność (0–3). Min. 300 słów.
Pierwsza epoka — cywilizacje starożytnego Bliskiego Wschodu (Egipt, Mezopotamia, Persja), Grecja klasyczna i hellenistyczna, Rzym od republiki po dominat. Wymaga znajomości KONKRETNYCH dat, postaci, instytucji. Materiały: malowidła egipskie, fragmenty Herodota i Liwiusza, monety, inskrypcje, mapy imperiów.
EGIPT — Stare Państwo (piramidy w Gizie, Cheops), Średnie i Nowe (Tutmozis III, Ramzes II). Religia politeistyczna (Ra, Ozyrys, Anubis), pismo hieroglificzne, mumifikacja. MEZOPOTAMIA: Sumerowie (Ur, Uruk), Akkadowie (Sargon), Babilonia (Hammurabi — kodeks XVIII p.n.e., 282 paragrafy, „oko za oko"), Asyria, Persja (Cyrus Wielki, Dariusz I, Kserkses).
Polis (miasto-państwo). ATENY — reformy: Solon (594 p.n.e. — likwidacja niewoli za długi), Klejstenes (508 p.n.e. — demos jako podstawa), Perykles (V w. — demokracja bezpośrednia, ekklesia, bule 500, sąd ludowy heliaja, ostracyzm). SPARTA — ustrój oligarchiczny, dwóch królów, geruzja, eforowie. WOJNY PERSKIE: Maraton 490 p.n.e. (Miltiades), Termopile/Salamina 480 (Leonidas, Temistokles). Wojna peloponeska (431–404).
Aleksander Wielki (336–323 p.n.e., podboje od Macedonii po Indus). Po jego śmierci diadochowie: Egipt (Ptolemeusze — Aleksandria, biblioteka), Syria (Seleucydzi), Macedonia (Antygonidzi). KULTURA: filozofia (Sokrates, Platon, Arystoteles), teatr (Sofokles, Eurypides, Arystofanes), literatura (Homer „Iliada"/„Odyseja"), historiografia (Herodot „dzieje", Tukidydes). Sztuka: porządki dorycki, joński, koryncki.
Założenie 753 p.n.e. (legendarnie Romulus). Republika od 509 p.n.e.: dwóch konsulów, senat, zgromadzenia ludowe, trybunowie ludowi (ochrona plebejuszy). WOJNY PUNICKIE (z Kartaginą): I (264–241), II (Hannibal, Kanny 216, Scypion Afrykański, Zama 202), III (zburzenie Kartaginy 146). KRYZYS REPUBLIKI: Grakchowie (133, 121), Mariusz vs Sulla, I triumwirat (Cezar, Pompejusz, Krassus), wojna domowa, dyktatura Cezara, idy marcowe 44 p.n.e. (Brutus).
PRYNCYPAT (27 p.n.e. – 284 n.e.): Oktawian August (princeps), dynastia julijsko-klaudyjska, flawijska (Wespazjan, Tytus, Domicjan), Trajan (max zasięg — 117 n.e.), Hadrian, Marek Aureliusz. DOMINAT (284–476): Dioklecjan, Konstantyn Wielki (edykt mediolański 313 — tolerancja chrześcijaństwa, Konstantynopol 330), Teodozjusz (380 — chrześcijaństwo religią państwową, podział 395). UPADEK Rzymu zachodniego: 476 (Romulus Augustulus, Odoaker).
JUDAIZM: Stary Testament, naród wybrany, Mojżesz, Dawid, Salomon (świątynia w Jerozolimie). Niewola babilońska (586 p.n.e.). Powrót pod Cyrusem. Diaspora po 70 n.e. (zburzenie świątyni przez Tytusa) i 135 n.e. CHRZEŚCIJAŃSTWO: Jezus Chrystus, Apostołowie (Piotr i Paweł). Prześladowania (Neron 64, Dioklecjan). Edykt mediolański 313. Sobory powszechne: Nicea 325, Konstantynopol 381, Chalcedon 451.
Grecja:
594 p.n.e. — reformy Solona
508 p.n.e. — reformy Klejstenesa
490 p.n.e. — bitwa pod Maratonem
480 p.n.e. — Termopile, Salamina
336–323 p.n.e. — Aleksander Wielki
Rzym — republika:
753 p.n.e. — założenie Rzymu
509 p.n.e. — początek republiki
264–146 — wojny punickie
44 p.n.e. — idy marcowe (Cezar)
27 p.n.e. — pryncypat Augusta
Rzym — cesarstwo:
117 n.e. — max zasięg (Trajan)
313 — edykt mediolański
325 — sobór nicejski
380 — religia państwowa
476 — upadek Rzymu Zachodniego
Druga i najobszerniejsza epoka — Bizancjum, narodziny islamu, Karolingowie, krucjaty, monarchie stanowe Europy, Polska od chrztu 966 po unię lubelską 1569, sztuka romańska i gotycka. Wymaga znajomości chronologii, tablic genealogicznych, wydarzeń kluczowych.
BIZANCJUM: Justynian I (527–565, kodeks justyniański, Hagia Sophia, rekonkwista Italii). Schizma wschodnia 1054. Upadek Konstantynopola 29 maja 1453 (Mehmed II, Imperium Osmańskie). ISLAM: Mahomet (570–632), hidżra 622, podboje arabskie (Syria, Egipt, Persja, Hiszpania — Andaluzja 711). Kalifat: Umajjadzi (Damaszek), Abbasydzi (Bagdad). Kultura arabska: filozofia (Awicenna, Awerroes), matematyka (algebra, cyfry arabskie).
KAROLINGOWIE: Karol Młot (zwycięstwo nad Arabami pod Poitiers 732), Pepin Krótki (założyciel dynastii, 751). KAROL WIELKI (768–814) — KORONACJA 25 grudnia 800 (Leon III) — odnowienie cesarstwa zachodniorzymskiego. Renesans karoliński, akademia w Akwizgranie. Traktat w Verdun 843 — podział państwa Franków. FEUDALIZM: drabina lenna, hołd, inwestytura, immunitet. Społeczeństwo stanowe: duchowieństwo, rycerstwo, chłopstwo.
KRUCJATY: I (1095–99 Urban II, zdobycie Jerozolimy 1099), II (1147–49), III (1189–92, Ryszard Lwie Serce, Saladyn), IV (1202–04, splądrowanie Konstantynopola). Zakony rycerskie: templariusze, joannici, KRZYŻACY (1190, sprowadzeni do Polski przez Konrada Mazowieckiego 1226). MONARCHIE STANOWE: Anglia (Wielka Karta Swobód 1215, Parlament 1265), Francja (Stany Generalne 1302), Rzesza, Polska (sejm 1493).
MIESZKO I (ok. 960–992) — CHRZEST POLSKI 966 (Dobrawa), wojny z Wieletami, dokument „Dagome iudex". BOLESŁAW CHROBRY (992–1025) — Zjazd Gnieźnieński 1000 (Otton III, arcybiskupstwo gnieźnieńskie), KORONACJA 1025 (max zasięg terytorialny). Mieszko II, kryzys państwa (1031–34), powrót Kazimierza Odnowiciela (Kraków stolicą). Bolesław Śmiały (koronacja 1076, zabójstwo bp. Stanisława 1079).
BOLESŁAW KRZYWOUSTY (1102–38) — TESTAMENT 1138: zasada senioratu (dzielnica senioralna z Krakowem dla najstarszego z rodu). Rozbicie dzielnicowe (1138–1320). Bitwa pod Legnicą 1241 (śmierć Henryka II Pobożnego z Mongołami). Lokacja Krakowa 1257. WŁADYSŁAW ŁOKIETEK — koronacja 1320, ZJEDNOCZENIE Polski. Wojna z Krzyżakami, Płowce 1331. KAZIMIERZ WIELKI (1333–70) — pokój w Kaliszu 1343, ekspansja na Ruś Halicką (1340), STATUT WIŚLICKI, AKADEMIA KRAKOWSKA 1364, ZJAZD KRAKOWSKI 1364.
Po Kazimierzu Wielkim: Ludwik Węgierski (Andegawenowie), Jadwiga, mariaż z Władysławem Jagiełłą → UNIA W KREWIE 14 sierpnia 1385. WŁADYSŁAW JAGIEŁŁO (1386–1434) — chrzest Litwy, GRUNWALD 15 lipca 1410, przywileje szlacheckie (Czerwińsk 1422, Jedlnia 1430, neminem captivabimus 1433). Władysław III Warneńczyk († Warna 1444). KAZIMIERZ JAGIELLOŃCZYK — wojna 13-letnia (1454–66), pokój toruński 1466 (Prusy Królewskie + lenno Krzyżaków). Konstytucja „Nihil novi" 1505. ZYGMUNT I STARY (1506–48, hołd pruski 1525), ZYGMUNT II AUGUST — UNIA LUBELSKA 1 lipca 1569 (Rzeczpospolita Obojga Narodów), † 1572.
STYL ROMAŃSKI (XI–XII): masywne mury, półokrągłe łuki, małe okna, surowość, brak zdobień. Przykłady: kolegiata w Tumie pod Łęczycą, opactwo cysterskie w Wąchocku, kościół św. Andrzeja w Krakowie. STYL GOTYCKI (XIII–XV): ostrołukowe okna, maswerki, strzelistość, łuki przyporowe, witraże, rozeta. Gotyk ceglany (północ Europy): BAZYLIKA MARIACKA W KRAKOWIE (dwie wieże różnej wysokości), katedra w Toruniu, zamek krzyżacki w Malborku. Sobór Notre-Dame, katedra w Chartres.
STANY: duchowieństwo (uniwersalność Kościoła, papież vs cesarz — spór o inwestyturę 1075–1122, Canossa 1077), rycerstwo (kodeks rycerski, turnieje, etos krzyżowca), chłopstwo (poddaństwo, pańszczyzna), mieszczaństwo (od XII w., prawo magdeburskie, cechy). UNIWERSYTETY: Bolonia (1088), Paryż (1150), Oxford, Akademia Krakowska 1364. KULTURA: scholastyka (Tomasz z Akwinu), katedry, romanse rycerskie (Pieśń o Rolandzie, legendy arturiańskie), Dante „Boska Komedia".
• Półokrągłe łuki (rzymskie)
• Masywne, grube mury
• Małe okna (mało światła)
• Surowość, brak zdobień
• Wieże masywne, niskie
PL: Tum, Wąchock, św. Andrzej
• Ostrołukowe okna i sklepienia
• Maswerki, rozety witrażowe
• Strzelistość, smukłe proporcje
• Łuki przyporowe (na zewnątrz)
• Czerwona cegła (Pn. Europa)
PL: Mariacki, Malbork, Toruń
Trzecia epoka — odkrycia geograficzne, reformacja i kontrreformacja, monarchia absolutna, Rzeczpospolita Obojga Narodów (złoty wiek i upadek), oświecenie, rewolucje XVIII w., rozbiory Polski. Wymaga znajomości KONKRETNYCH dat, postaci, dokumentów.
Przyczyny: szukanie drogi do Indii (po upadku Konstantynopola 1453), żądza złota i przypraw, postęp w nawigacji (karawela, busola, astrolabium). PORTUGALIA: Henryk Żeglarz, Bartolomeu Dias (Przylądek Dobrej Nadziei 1488), Vasco da Gama (Indie 1498). HISZPANIA: Krzysztof Kolumb (12 października 1492 — Ameryka), Magellan (1519–22 — pierwsza opływa świata). Konkwista: Cortés (Aztekowie, Tenochtitlán 1521), Pizarro (Inkowie 1532). SKUTKI: kolonializm, niewolnictwo, rewolucja cen, gospodarka folwarczno-pańszczyźniana w Europie Wschodniej.
REFORMACJA: Marcin LUTER — 95 TEZ, 31 października 1517 w Wittenberdze (przeciw odpustom). Pokój augsburski 1555 („cuius regio, eius religio"). JAN KALWIN (predestynacja, Genewa). ANGLIA: Henryk VIII, Akt supremacji 1534 (anglikanizm). KONTREFORMACJA: Sobór Trydencki (1545–1563), zakon jezuitów (1540 — Ignacy Loyola), inkwizycja, indeks ksiąg zakazanych. WOJNY RELIGIJNE: noc św. Bartłomieja 1572 (Francja), wojna trzydziestoletnia (1618–1648, pokój westfalski). W POLSCE: KONFEDERACJA WARSZAWSKA 28 stycznia 1573 — tolerancja religijna.
PO UNII LUBELSKIEJ 1569: Rzeczpospolita Obojga Narodów. WOLNA ELEKCJA od 1573 (pierwsza: Henryk Walezy). Stefan Batory (1576–86, kampania moskiewska 1579–81). ZYGMUNT III WAZA (1587–1632, przeniesienie stolicy do Warszawy 1596). Wojny: ze Szwecją (rozejmy), z Rosją (zdobycie Moskwy 1610, dymitriady), z Turcją (Chocim 1621 — Chodkiewicz). WŁADYSŁAW IV (1632–48). Demokracja szlachecka: artykuły henrykowskie, pacta conventa, LIBERUM VETO od 1652 (Władysław Siciński), sejm walny, sejmiki.
JAN KAZIMIERZ (1648–68): powstanie Chmielnickiego (1648 — Żółte Wody, Korsuń, Pilawce), POTOP SZWEDZKI (1655–60, Karol Gustaw, oblężenie Jasnej Góry 1655, Kordecki), wojna z Moskwą (rozejm w Andruszowie 1667 — utrata Kijowa i lewobrzeżnej Ukrainy). JAN III SOBIESKI (1674–96) — odsiecz wiedeńska 12 września 1683 (zwycięstwo nad Turkami, Kara Mustafa). WETTINOWIE: August II Mocny, August III — postępujący chaos, ingerencja Rosji.
OŚWIECENIE: Locke („Traktat o rządzie cywilnym" 1689, prawa naturalne), Monteskiusz („O duchu praw" 1748, trójpodział władzy), Rousseau („Umowa społeczna" 1762, suwerenność ludu), Wolter (tolerancja, racjonalizm). STANISŁAW AUGUST PONIATOWSKI (1764–95): obiady czwartkowe, Komisja Edukacji Narodowej 1773, mecenat sztuki (Wilanów, Łazienki). KONSTYTUCJA 3 MAJA 1791 — trójpodział władzy (Sejm, król + Straż Praw, sądy), zniesienie liberum veto, ustanowienie monarchii dziedzicznej, uprawnienia mieszczan, opieka nad chłopami.
I ROZBIÓR 5 sierpnia 1772 (Rosja, Prusy, Austria — ok. 211 tys. km², 30% terytorium): traktat petersburski. Sejm rozbiorowy 1773–75, Komisja Edukacji Narodowej. II ROZBIÓR 23 stycznia 1793 (Rosja, Prusy — ok. 250 tys. km²): sejm grodzieński (przymus). Targowica 1792 — zdrada magnacka. III ROZBIÓR 24 października 1795 (Rosja, Prusy, Austria — koniec Rzeczypospolitej, ok. 215 tys. km²). Insurekcja kościuszkowska 24 marca – 16 listopada 1794: przysięga na Rynku Krakowskim, bitwa pod Racławicami 4 kwietnia (kosynierzy, Bartosz Głowacki), Połaniec (manifest uwłaszczenia), Maciejowice (klęska), rzeź Pragi.
RENESANS (XVI w.) — odrodzenie antyku, harmonia, proporcje. ARCHITEKTURA: arkadowy dziedziniec, attyki, kolumny porządkowe (toskańska, dorycka, jońska, koryncka), iluzjonistyczne malarstwo. W Polsce: ZAMEK NA WAWELU (dziedziniec Berrecciego), kaplica Zygmuntowska (1517–33, Bartolomeo Berrecci), ratusz w Poznaniu, Zamość. Polski mecenat: Zygmunt I Stary, Bona Sforza. BAROK (XVII–XVIII): dynamika, kontrast, bogate zdobienia, sztukateria, iluzjonizm. Pałac wilanowski Sobieskiego, kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie. Rzeźba: Bernini, malarstwo: Caravaggio, Rubens, Rembrandt, Vermeer.
WOJNA O NIEPODLEGŁOŚĆ USA (1775–83): Boston Tea Party 1773, DEKLARACJA NIEPODLEGŁOŚCI 4 lipca 1776 (Jefferson), bitwa pod Saratogą 1777, Yorktown 1781, pokój paryski 1783. Polacy: Kościuszko (fortyfikator), Pułaski (kawaleria, †Savannah 1779). KONSTYTUCJA USA 1787 (system prezydencki, trójpodział, federalizm). REWOLUCJA FRANCUSKA (1789–99): zwołanie Stanów Generalnych 1789, zburzenie Bastylii 14 lipca 1789, Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela, konstytucja 1791, monarchia konstytucyjna → I Republika 1792, terror jakobiński (Robespierre), Termidor 1794, Dyrektoriat, zamach Napoleona 1799 (18 Brumaire).
| Rozbiór | Data | Państwa rozbiorowe | Terytorium | Kontekst |
|---|---|---|---|---|
| I | 5 sierpnia 1772 | Rosja, Prusy, Austria | ~211 tys. km² (30%) | konfederacja barska, traktat petersburski |
| II | 23 stycznia 1793 | Rosja, Prusy | ~250 tys. km² (40%) | Targowica, sejm grodzieński |
| III | 24 października 1795 | Rosja, Prusy, Austria | ~215 tys. km² (reszta) | po insurekcji kościuszkowskiej |
Czwarta epoka — Napoleon, kongres wiedeński, rewolucja przemysłowa, romantyzm i pozytywizm, powstania polskie, Wiosna Ludów, zjednoczenia Włoch i Niemiec, wojna secesyjna USA, kolonializm. Wymaga znajomości konkretnych dat, postaci, traktatów.
NAPOLEON BONAPARTE: konsulat 1799, cesarstwo od 1804, kodeks Napoleona 1804, bitwy: Austerlitz 1805, Jena-Auerstedt 1806, Frydland 1807, Wagram 1809, Borodino 1812 (kampania rosyjska), Lipsk 1813 (Bitwa Narodów), Waterloo 18 czerwca 1815 (Wellington, Blücher). KSIĘSTWO WARSZAWSKIE (1807–15) — utworzone po Tylży, konstytucja na wzór francuski, kodeks Napoleona, armia ks. Józefa Poniatowskiego (Raszyn 1809, Lipsk 1813 † Poniatowski). KONGRES WIEDEŃSKI 1814–15: Talleyrand, Metternich. Powstanie Królestwa Polskiego (konstytucja 1815, car carem), Wielkie Księstwo Poznańskie, Rzeczpospolita Krakowska.
POWSTANIE LISTOPADOWE 29 listopada 1830 – 21 października 1831: noc listopadowa (Wysocki, Belweder), Józef Chłopicki, dyktatura Skrzyneckiego. Bitwy: Stoczek (zwycięstwo), Olszynka Grochowska, Ostrołęka, Warszawa (Wola 6 września — gen. Sowiński, „obrońca Warszawy"). Skutki: zawieszenie konstytucji 1815, Wielka Emigracja (Mickiewicz, Słowacki, Chopin). POWSTANIE STYCZNIOWE 22 stycznia 1863 – 11 kwietnia 1864: branka, Rząd Narodowy, dekret uwłaszczeniowy, 1000+ potyczek (Romuald Traugutt — ostatni dyktator, stracony 5 sierpnia 1864). POWSTANIE KRAKOWSKIE 1846 (Edward Dembowski). WIELKOPOLSKIE 1846 i 1848.
WIOSNA LUDÓW 1848–49: Francja (II Republika, Ludwik Bonaparte), Niemcy (Frankfurt — sejm narodowy, niedoszła konstytucja), Austria (rewolucja w Wiedniu, Budapeszt — Kossuth, Praga — Palacký), Włochy (powstania w Mediolanie, Wenecji, Sycylii). W zaborach polskich: WP (powstanie wielkopolskie, Mierosławski), Galicja (rabacja chłopska 1846, uwłaszczenie 1848). ZJEDNOCZENIE WŁOCH 1859–61–70: Cavour, Garibaldi („wyprawa tysiąca" 1860, Sycylia), Wiktor Emanuel II (Italia 17 marca 1861, zdobycie Rzymu 1870). ZJEDNOCZENIE NIEMIEC: Bismarck (Realpolitik), wojny: 1864 ze Szlezwikiem, 1866 z Austrią (Sadowa), 1870–71 z Francją (Sedan). 18 stycznia 1871 — proklamowanie cesarstwa w Wersalu, Wilhelm I cesarzem.
I FAZA (od poł. XVIII w., Wlk. Brytania): maszyna parowa Jamesa Watta (1769), wynalazki tkackie (Kay, Hargreaves, Cartwright), kolej żelazna (Stephenson 1825 Stockton–Darlington), żelazo, węgiel kamienny. Skutki społeczne: urbanizacja, klasa robotnicza („proletariat"), pauperyzacja, ruch luddystów (rozbijanie maszyn), ruch czartystów (lata 30.–40. XIX w. w Anglii). II FAZA (od 1870): elektryczność (Edison, Tesla), stal (proces Bessemera), chemia, ropa naftowa, samochód (Daimler, Benz, Ford), telegraf, telefon (Bell). Tablica Bairocha: udział państw w produkcji przemysłowej.
ZABÓR ROSYJSKI: Królestwo Polskie 1815–32 (autonomia, konstytucja, sejm), Kongresówka po 1832 (Statut Organiczny 1832, paskiewiczowska reakcja), rusyfikacja po 1864 (zamknięcie Szkoły Głównej, język rosyjski w szkołach). ZABÓR PRUSKI: zniemczenie szczególnie po 1871 (Kulturkampf — Bismarck przeciw Kościołowi katolickiemu, ustawa o przymusowym wywłaszczeniu Polaków 1908, strajk dzieci wrzesińskich 1901). ZABÓR AUSTRIACKI: GALICJA — od 1867 autonomia (Sejm Krajowy we Lwowie, język polski w urzędach, polskie szkoły, Akademia Umiejętności 1872, Uniwersytety w Krakowie i Lwowie). Praca organiczna i u podstaw (pozytywiści: Prus, Świętochowski).
WOJNA SECESYJNA USA 1861–65: spór Północ (przemysłowa, antyniewolnicza) vs Południe (rolnicza, niewolnicza). Abraham LINCOLN (republikanin, prezydent 1861), secesja Południa (Konfederacja), bitwa pod Gettysburg 1863, generał Grant vs Lee, kapitulacja Appomattox 9 kwietnia 1865, zabójstwo Lincolna. EFEKT: zniesienie niewolnictwa (13. poprawka 1865), embargo bawełniane spowodowało kryzys w Europie. KOLONIALIZM XIX W.: konferencja berlińska 1884–85 (podział Afryki), Cecil Rhodes, wojny burskie, „rewolucja boksjarska" w Chinach 1900, ekspansja Japonii (Meiji 1868, wojna z Rosją 1904–05).
• Przyczyna: łamanie konstytucji Królestwa Polskiego
• Obawa wysłania wojsk do tłumienia rewolucji
• Wybuch: noc 29/30 listopada 1830 (Belweder)
• Bitwy: Stoczek, Grochów, Olszynka, Ostrołęka
• Charakter: regularna armia, ofensywa
Skutek: Wielka Emigracja, statut organiczny 1832
• Przyczyna: branka — pobór młodzieży
• Manifestacje patriotyczne 1860–62
• Wybuch: 22 stycznia 1863 (manifest TKN)
• Charakter: partyzantka, 1000+ potyczek
• Dekret uwłaszczeniowy (22 stycznia 1863)
Skutek: rusyfikacja, Traugutt †5 sierpnia 1864
Piąta epoka — I i II wojna światowa, dwudziestolecie międzywojenne, II RP, okupacja, totalitaryzmy (komunizm, faszyzm, nazizm), świat po 1945, zimna wojna, PRL, transformacja 1989. Wymaga dokładnej znajomości chronologii, postaci i procesów.
PRZYCZYNY: imperializm, militaryzm, sojusze (Trójprzymierze: Niemcy, Austro-Węgry, Włochy vs Trójporozumienie: Francja, Rosja, Wlk. Brytania), nacjonalizm bałkański. Zabójstwo Franciszka Ferdynanda w Sarajewie 28 czerwca 1914 (Gawriło Princip) → 28 lipca wybuch wojny. PRZEBIEG: front zachodni (Marna 1914, Verdun i Somma 1916), wschodni (Tannenberg 1914), morski (Jutlandia 1916), USA przystępują 1917. Bitwy: Tannenberg, Verdun, Somma, Caporetto. ZAKOŃCZENIE: 11 listopada 1918 (Compiègne). TRAKTAT WERSALSKI 28 czerwca 1919: 14 punktów Wilsona, Liga Narodów, reparacje Niemiec, oddanie Alzacji-Lotaryngii, ograniczenie armii, korytarz polski.
OJCOWIE NIEPODLEGŁOŚCI: Józef PIŁSUDSKI (Legiony, ruch socjalistyczno-niepodległościowy), Roman DMOWSKI (Komitet Narodowy Polski w Paryżu, endecja), Ignacy PADEREWSKI (premier 1919, mecenas, dyplomata), Wincenty WITOS (PSL, premier 1920, 1923, 1926), Wojciech KORFANTY (powstania śląskie). KONIEC ZABORÓW: 11 listopada 1918 — Piłsudski Naczelnikiem Państwa. WOJNA POLSKO-BOLSZEWICKA 1919–21: ofensywa Tuchaczewskiego, BITWA WARSZAWSKA 13–25 sierpnia 1920 („Cud nad Wisłą"), traktat ryski 18 marca 1921 (granica). Powstania śląskie (1919, 1920, 1921), powstanie wielkopolskie (27 grudnia 1918), plebiscyty (Górny Śląsk 1921). KONSTYTUCJA MARCOWA 17 marca 1921 (parlamentarna, Prezydent słaby).
PIERWSZE LATA: hiperinflacja, reformy Władysława Grabskiego (1924 — złoty zamiast marki), zabójstwo prez. Narutowicza (16 grudnia 1922 przez Niewiadomskiego). ZAMACH MAJOWY 12–15 maja 1926 — Piłsudski przejmuje władzę, sanacja. KONSTYTUCJA KWIETNIOWA 23 kwietnia 1935 (autorytarna, silny Prezydent). Józef Beck (MSZ, „polityka równowagi"), pakt o nieagresji z Niemcami 1934, z ZSRR 1932. GOSPODARKA: COP (Centralny Okręg Przemysłowy, Eugeniusz KWIATKOWSKI), Gdynia (od 1922). Kultura: II awangarda, Witkacy, Gombrowicz, Wieniawa-Długoszowski. MNIEJSZOŚCI: 30% (Ukraińcy, Żydzi, Białorusini, Niemcy).
KOMUNIZM W ROSJI: rewolucja lutowa 1917 (abdykacja Mikołaja II), październikowa 25 października (7 listopada) 1917 (bolszewicy, Lenin), wojna domowa 1918–22 (biali vs czerwoni), powstanie ZSRR 30 grudnia 1922. STALIN (od 1924): kolektywizacja 1929–33 (Wielki Głód na Ukrainie 1932–33), uprzemysłowienie, czystki (1937–38), GUŁag. WŁOCHY: Benito MUSSOLINI, marsz na Rzym 28 października 1922, faszyzm. III RZESZA: Adolf HITLER, NSDAP, dojście do władzy 30 stycznia 1933, „noc długich noży" 1934, norymberskie ustawy rasowe 1935, „noc kryształowa" 9/10 listopada 1938, HOLOKAUST (Shoah) — 6 mln Żydów. HISZPANIA: gen. Franco, wojna domowa 1936–39.
PAKT RIBBENTROP-MOŁOTOW 23 sierpnia 1939 (tajne protokoły o rozbiorze Polski). WYBUCH 1 września 1939 (atak Niemiec na Polskę), 17 września wkroczenie ZSRR. Kampania wrześniowa: obrona Westerplatte, bitwa nad Bzurą, Hel, Warszawa. ZBRODNIE: KATYŃ wiosna 1940 (Stalin rozkazał rozstrzelać ~22 tys. polskich oficerów), Auschwitz (od 1940). FRONTY: kampania francuska 1940, bitwa o Anglię 1940, atak na ZSRR „Barbarossa" 22 czerwca 1941, Pearl Harbor 7 grudnia 1941, Stalingrad 1942–43, Kursk 1943, lądowanie w Normandii 6 czerwca 1944 (D-Day). POLSKIE BITWY: Narwik, Monte Cassino 1944 (gen. Anders), LENINO 12–13 października 1943 (1. Dyw. T. Kościuszki), POWSTANIE WARSZAWSKIE 1 sierpnia – 2 października 1944 (63 dni, gen. Bór-Komorowski). KONIEC: kapitulacja Niemiec 8 maja 1945, Japonii 2 września 1945 (po Hiroszimie 6 sierpnia i Nagasaki 9 sierpnia).
KONFERENCJE: Teheran (1943), Jałta (4–11 lutego 1945 — podział Europy), Poczdam (lipiec-sierpień 1945 — granice Polski na Odrze i Nysie). ONZ 24 października 1945. Doktryna Trumana marzec 1947 (powstrzymywanie komunizmu), plan Marshalla 1947 (5 lat, 13 mld $). NATO 4 kwietnia 1949 (12 państw). KOMINFORM 1947, Układ Warszawski 1955. KONFLIKTY: blokada Berlina 1948–49, wojna koreańska 1950–53, kryzys sueski 1956, wojna wietnamska 1955–75, KRYZYS KUBAŃSKI październik 1962 (Kennedy vs Chruszczow — najgroźniejszy moment zimnej wojny), Praska Wiosna 1968. UPADEK KOMUNIZMU: Gorbaczow (od 1985 — pierestrojka, głasnost), upadek muru berlińskiego 9 listopada 1989, rozpad ZSRR 26 grudnia 1991.
POCZĄTEK PRL: PKWN 22 lipca 1944 (Lublin, manifest), wybory sfałszowane 19 stycznia 1947 (Bierut prezydentem), Konstytucja PRL 22 lipca 1952. STALINIZM: socrealizm, represje, ks. Popiełuszko (zabity później 1984). PAŹDZIERNIK 1956: Gomułka (po protestach poznańskich czerwca 1956 — gen. Cyrankiewicz: „każdej prowokacji... ucięta zostanie ręka"). MARZEC 1968: antysemicka kampania. GRUDZIEŃ 1970: protesty robotnicze w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, śmierć Janka Wiśniewskiego. Gierek (1970–80) — dekada Gierka, kredyty zagraniczne. CZERWIEC 1976: protesty (Radom, Ursus), KOR. SIERPIEŃ 1980: strajk w Stoczni Gdańskiej, Lech Wałęsa, POROZUMIENIA SIERPNIOWE 31 sierpnia 1980, powstanie NSZZ „Solidarność" (10 mln członków, logo Jerzego Janiszewskiego). STAN WOJENNY 13 grudnia 1981 (gen. Jaruzelski, WRON). KOPALNIA „Wujek" 16 grudnia 1981 — 9 zabitych. OKRĄGŁY STÓŁ (luty-kwiecień 1989), wybory 4 czerwca 1989, Mazowiecki premierem (24 sierpnia 1989). Rządy III RP, plan Balcerowicza, NATO 1999, UE 2004.
II RP (1918–39):
11 listopada 1918 — niepodległość
17 marca 1921 — konst. marcowa
15 sierpnia 1920 — Bitwa Warszawska
12 maja 1926 — zamach majowy
23 kwietnia 1935 — konst. kwietniowa
Wojna i okupacja:
1 września 1939 — wybuch II ws.
17 września 1939 — atak ZSRR
wiosna 1940 — Katyń
12 października 1943 — Lenino
1 sierpnia 1944 — Powst. Warsz.
PRL i III RP:
22 lipca 1944 — PKWN
październik 1956 — Gomułka
31 sierpnia 1980 — Porozumienia
13 grudnia 1981 — stan wojenny
4 czerwca 1989 — wybory wolne
Jedno zadanie na końcu arkusza warte 15 punktów (25% wyniku). 3 tematy do wyboru z RÓŻNYCH epok. Każdy temat zawiera TEZĘ + 3 ELEMENTY w argumentacji. Minimum 300 słów. Oceniane wg dwóch kryteriów: narracja historyczna (0–12 pkt) i spójność wypowiedzi (0–3 pkt).
Funkcjonalność wiedzy × poziom argumentacji w 3 elementach.
12 pkt: bogata argumentacja w 3 elementach
11 pkt: bogata w 2 + zadowalająca w 1
10 pkt: bogata w 1 + zadowalająca w 2
9 pkt: zadowalająca w 3 LUB bogata w 2 + powierzchowna w 1
8 pkt: bogata w 2 elementach (3-ci brak)
6 pkt: zadowalająca w 2 elementach
3 pkt: powierzchowna w 3 elementach
0 pkt: niefunkcjonalne / nie na temat / brak
ODEJMOWANIE za błędy merytoryczne:
1–2 błędy = −1 pkt | 3–5 błędów = −2 pkt | 6+ błędów = −3 pkt (bez ujemnych)
Długość + logiczna organizacja wywodu.
3 pkt: ≥300 słów + spójna (logicznie uporządkowana)
2 pkt: ≥300 słów + drobne zaburzenia spójności
1 pkt: ≥300 słów + istotne zaburzenia spójności
0 pkt: <300 słów LUB nieuporządkowana
UWAGI DODATKOWE:
• Wypowiedź w całości NIE NA TEMAT: 0 pkt łącznie
• Brak odwołania do tezy: 0 pkt łącznie
• Brak rozwinięcia (sam wstęp): 0 pkt w każdym kryterium
Rzeczowa, pogłębiona, szczegółowa faktografia (daty, nazwiska, terminy), poprawna terminologia historyczna, wnikliwa analiza, ukazanie wieloaspektowości problemu, odwołanie do kontekstu szerszego.
Rzeczowa, prawidłowa faktografia, elementy refleksji, podstawowa terminologia. Brak pogłębionej analizy ale poprawne ujęcie problemu. Wystarczająca dla zaliczenia aspektu.
Oparta na uogólnieniach, mało dokładna, podstawowa lub niepełna faktografia, brak terminologii, ogólne stwierdzenia bez konkretnych przykładów. Aspekt potraktowany skrótowo.
Temat 1 — STAROŻYTNOŚĆ:
„Główną przyczyną upadku republiki rzymskiej był rozrost terytorialny państwa."
Elementy: aspekt polityczny (kryzys instytucji, wojny domowe), społeczno-gospodarczy (latyfundia, kryzys agrarny, reformy Grakchów), kulturowy (hellenizacja, kryzys mos maiorum).
Temat 2 — NOWOŻYTNOŚĆ:
„Reformacja XVI wieku stanowiła prawdziwy przełom między średniowieczem a nowożytnością."
Elementy: aspekt religijny (rozłam Kościoła, Luter 1517, Kalwin, anglikanizm), polityczny (cuius regio eius religio, wojny religijne), społeczno-ekonomiczny (sekularyzacja, etyka pracy wg Webera, początki kapitalizmu).
Temat 3 — HISTORIA NAJNOWSZA:
„II wojna światowa zmieniła oblicze Europy bardziej niż I wojna światowa."
Elementy: zmiany polityczne (nowe granice, podział na bloki, dekolonizacja), gospodarcze (Plan Marshalla, RWPG, integracja), społeczno-kulturowe (Holokaust, migracje, prawa człowieka, ONZ).
Backend obsługuje pełną gamę typów zadań CKE: od prostych zamkniętych A/B/C/D, przez wyjaśnij, rozstrzygnij+uzasadnij, porównaj źródła, identyfikuj postacie, interpretuj wizualnie, rozpoznaj styl, aż po wypracowanie 15 pkt. Każdy typ ma swoje kryteria oceny.
Ocena natychmiastowa, deterministyczna. ~6–9 zadań, 8–12 pkt (~20% wyniku).
Wybór jednej odpowiedzi z 4 opcji. Np. rozpoznanie cywilizacji na podstawie malowidła, identyfikacja władcy z opisu, wybór roku wydarzenia.
2–3 stwierdzenia do oceny P/F na podstawie tabeli, mapy, fragmentu źródła. Częsty typ — uczy uważnej analizy danych.
Przyporządkuj elementy z dwóch list — np. władca → epoka, dokument → wydarzenie, postać → dynastia.
Zaznacz N poprawnych odpowiedzi spośród podanych — np. cechy gotyku, postanowienia traktatu, sojusznicy w konflikcie.
Ustaw wydarzenia w kolejności — np. chrzest Polski → testament Krzywoustego → zjednoczenie Łokietka → statut Kazimierza Wielkiego.
Ocena AI według kryteriów CKE. ~22–26 zadań, 30–35 pkt (~55% wyniku). RDZEŃ arkusza historii.
Podaj nazwę / nazwisko / datę / wydarzenie. Np. „Podaj nazwę zjazdu w Krakowie 1364", „Podaj rok i miejsce unii łączącej Polskę i Litwę".
Wymaga PRZYCZYNY i SKUTKU lub merytorycznej argumentacji. Samo stwierdzenie faktu = 0 pkt. Np. „Wyjaśnij związek między budową bazyliki św. Piotra a tezami Lutra".
KLUCZOWY TYP. Samo Tak/Nie = 0 pkt. Niezgodność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem = 0 pkt. Uzasadnienie MUSI odwoływać się do konkretnego fragmentu źródła lub daty.
Rozstrzygnięcie + uzasadnienie odwołujące się do OBU porównywanych źródeł. Np. „Czy oba teksty dotyczą tego samego wydarzenia?".
Wybór + uzasadnienie odwołujące się do materiału. Poprawny wybór bez uzasadnienia = 1 pkt (z 2). Błędny wybór = 0 pkt nawet z poprawnym uzasadnieniem.
Tabela biografii → nazwiska. Akceptowane: pełne nazwisko, samo nazwisko, ewentualnie z imieniem. Np. rozpoznanie polityków II RP po opisie działalności.
Wyjaśnienie wymowy plakatu/karykatury/rysunku satyrycznego. Wymaga: WYMOWY + INTERPRETACJI 2 ELEMENTÓW graficznych + KONTEKSTU HISTORYCZNEGO. Brak kontekstu = max 1 pkt.
Nazwa stylu architektonicznego (romański / gotycki / renesansowy / barokowy / klasycystyczny) + 1–2 cechy widoczne na fotografii. Sama nazwa bez cech = max 1 pkt.
Ocena AI według kryteriów CKE. JEDNO zadanie na końcu arkusza, 15 pkt (~25% wyniku). 3 tematy do wyboru z różnych epok.
Wypowiedź argumentacyjna, min. 300 słów. Kryteria CKE: A. Narracja historyczna (0–12 pkt) = funkcjonalność wiedzy w 3 elementach × poziom argumentacji (BOGATA / ZADOWALAJĄCA / POWIERZCHOWNA) − odejmowanie za błędy merytoryczne. B. Spójność (0–3 pkt) = 300+ słów + logiczna organizacja. Punktacja: 12 = bogata w 3 elementach, 9 = zadowalająca w 3, 6 = zadowalająca w 2 + powierzchowna w 1, 3 = powierzchowna w 3, 0 = nie na temat lub brak.
Maturzyści, którzy zdobywają 55–70% (powyżej średniej krajowej 40–50%), stosują ten sam schemat. Najpierw zamknięte, potem otwarte krótkie, wypracowanie na końcu z odpowiednim zapasem czasu.
Otwórz arkusz, przeskocz przez WSZYSTKIE 5 epok + 3 tematy wypracowania. Zwróć uwagę na materiały (mapy, obrazy, fragmenty źródeł). WYBIERZ TEMAT wypracowania — ten gdzie znasz najwięcej konkretów. Plan czasowy.
A/B/C/D, P/F, dopasowanie, sekwencja chronologiczna, multi-select. Łatwiejsze punkty. Cel: ~10 pkt z 12 możliwych. NIE zostawiaj pustych — nawet zgadywanie da 25%.
Wyjaśnij, rozstrzygnij+uzasadnij, porównaj źródła, identyfikuj postacie, interpretuj wizualnie, rozpoznaj styl. UWAGA na format decide_justify (rozstrzygnięcie + uzasadnienie spójne!). Cel: ~22 pkt z 32 możliwych.
Wybrany temat z 3 zaproponowanych. WSTĘP + 3 akapity (po jednym na każdy element) + ZAKOŃCZENIE. KONKRETY: daty, nazwiska, terminy historyczne. Min. 300 słów (pisz 350–400).
Buforowy czas. Sprawdź zgodność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem we WSZYSTKICH decide_justify. Policz słowa wypracowania. Sprawdź DATY — błąd merytoryczny = −1 pkt. Wróć do pominiętych zadań.
Średnia krajowa na rozszerzeniu z historii wynosi 40–50%. Te błędy popełnia ponad połowa maturzystów. Świadomość = punkty.
NAJCZĘSTSZY błąd na historii. Uczeń umieszcza dżumę w XV wieku (poprawnie XIV w. — czarna śmierć 1347–53), Sun Jat-sena w II wojnie światowej (poprawnie: zmarł 1925, rewolucja chińska 1911), miesza powstanie listopadowe (1830–31) ze styczniowym (1863–64), rozbiory (I 1772, II 1793, III 1795). W wypracowaniu KAŻDY błąd merytoryczny (w tym chronologiczny) odejmuje punkty: 1–2 błędy = −1 pkt, 3–5 = −2 pkt, 6+ = −3 pkt.
✓ Jak unikać: Zrób oś czasu KLUCZOWYCH dat dla KAŻDEJ z 5 epok i ucz się ich systematycznie. Polska: 966, 1025, 1138, 1320, 1364, 1385, 1410, 1569, 1610, 1655, 1772/1793/1795, 1791, 1830, 1863, 1918, 1939, 1944, 1956, 1980, 1989. Świat: 476, 800, 1054, 1095, 1453, 1492, 1517, 1648, 1789, 1815, 1871, 1914, 1917, 1929, 1945, 1947, 1989/91. Przed pisaniem wypracowania sprawdź każdą podaną datę 2 razy.
Częsty błąd: uczeń przypisuje statut wiślicki Kazimierzowi Jagiellończykowi (poprawnie Kazimierzowi Wielkiemu), unie lubelską Władysławowi Jagielle (poprawnie Zygmuntowi Augustowi 1569), Konstytucję 3 Maja Stanisławowi Leszczyńskiemu (poprawnie Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, 1791). Mylenie dynastii: Piastowie (do 1370) vs Andegawenowie (Ludwik Węgierski, Jadwiga) vs Jagiellonowie (1386–1572) vs Wazowie (1587–1668) vs królowie elekcyjni.
✓ Jak unikać: Naucz się TABLIC GENEALOGICZNYCH polskich dynastii i KLUCZOWYCH dokonań każdego władcy: Mieszko I (chrzest 966), Bolesław Chrobry (koronacja 1025), Bolesław Krzywousty (testament 1138), Władysław Łokietek (zjednoczenie 1320), Kazimierz Wielki (statut wiślicki, Akademia 1364, zjazd krakowski 1364, ekspansja na Ruś Halicką), Władysław Jagiełło (Krewo 1385, Grunwald 1410), Władysław Warneńczyk (†Warna 1444), Kazimierz Jagiellończyk (wojna 13-letnia, Toruń 1466), Zygmunt I Stary (renesans), Zygmunt II August (unia lubelska 1569, ostatni Jagiellon).
Częsty błąd w zadaniach hist_style_recognition. Uczeń rozpoznaje styl, ale nie potrafi wskazać CECH WIDOCZNYCH na fotografii. Lub myli styl — np. mówi „romański" o Bazylice Mariackiej (poprawnie GOTYCKI: ostrołukowe okna, maswerki, strzeliste wieże, gotyk ceglany). Inny błąd: nazywa „gotyckim" zamek królewski na Wawelu — to RENESANS (dziedziniec arkadowy, attyki, klasyczne proporcje).
✓ Jak unikać: Zapamiętaj cechy KAŻDEGO stylu: ROMAŃSKI (XI–XII): masywne mury, półokrągłe łuki, małe okna, surowość, brak zdobień. GOTYCKI (XIII–XV): ostrołukowe okna, maswerki, strzelistość, łuki przyporowe, witraże, rozeta. RENESANSOWY (XVI): proporcje, attyki, arkady, kolumny porządkowe, harmonia. BAROKOWY (XVII–XVIII): bogate zdobienia, dynamika, ozdobne hełmy, sztukateria, iluzjonizm. KLASYCYSTYCZNY (k. XVIII): nawiązania do antyku, trójkątne tympanony, kolumnady. Ćwicz na konkretnych zabytkach: Tum (romański), Bazylika Mariacka (gotyk), Wawel (renesans), Wilanów (barok), Świątynia Opatrzności Bożej (klasycyzm).
Częsty błąd przy rozpoznawaniu map historycznych. Uczeń myli zasięg państwa Mieszka I (X w. — Wielkopolska + Małopolska, BEZ Pomorza Zachodniego), Bolesława Chrobrego (1025 — szczyt, Łużyce + Milsko + Morawy + Słowacja), Krzywoustego (1138 — z Pomorzem Gdańskim), Kazimierza Wielkiego (1370 — Z Rusią Halicką ale BEZ Śląska i Pomorza), II RP (1918–39 — wschodnie kresy), PRL (po 1945 — Ziemie Odzyskane, przesunięcie na zachód). Rozbiory: zabór rosyjski (Kongresówka), pruski (Wielkopolska, Pomorze), austriacki (Galicja).
✓ Jak unikać: Naucz się 6 KLUCZOWYCH konfiguracji terytorialnych Polski: 1) Mieszko I (ok. 990), 2) Chrobry 1025 — maksymalny zasięg, 3) Krzywousty 1138 — przed rozbiciem, 4) Kazimierz Wielki 1370 — ekspansja wschodnia, 5) Rzeczpospolita 1569–1772 — od morza do morza, 6) II RP 1922–39, 7) PRL 1945–89. Dla każdej mapy zapamiętaj 2–3 charakterystyczne elementy (np. „Ruś Halicka + brak Śląska = Kazimierz Wielki"). Czytaj uważnie legendy i podpisy.
Częsty błąd w zadaniach decide_justify, open_explain, compare_sources. Uczeń pisze ogólnikowo: „W tekście jest mowa o reformacji" zamiast „Tekst wymienia 95 tez Lutra z 1517 r. wymierzonych przeciw odpustom, co świadczy o reformacji". CKE wymaga KONKRETNYCH ODWOŁAŃ do fragmentu źródła (cytat, parafraza, data, nazwisko, miejsce). W zadaniu hist_compare_sources uzasadnienie MUSI dotyczyć OBU porównywanych źródeł — nie wystarczy odwołanie do jednego.
✓ Jak unikać: Schemat poprawnej analizy źródła: 1) ZIDENTYFIKUJ epokę/wydarzenie po sygnałach w tekście (terminologia, postacie, daty), 2) WSKAŻ KONKRETNY fragment, który to potwierdza (cytat lub parafraza), 3) PODAJ dodatkowy kontekst z wiedzy własnej (data, nazwisko, przyczyna/skutek). Przy „rozstrzygnij + uzasadnij": 1) wyraźne TAK/NIE, 2) uzasadnienie odwołujące się do KONKRETU. Przy porównywaniu źródeł: ZAWSZE odwołaj się do OBU.
KLUCZOWA pułapka w wypracowaniu (15 pkt). Uczeń pisze obszernie o jednym lub dwóch elementach (np. aspekcie politycznym), a pomija trzeci (np. kulturowy) lub traktuje go powierzchownie. CKE ocenia KAŻDY z 3 elementów OSOBNO i wystawia łączną ocenę narracji wg tabeli. Realizacja 3 elementów bogato = 12 pkt. Realizacja 2 bogato + 1 powierzchownie = 6–9 pkt. Realizacja 1 bogato + 2 nieistniejących = max 4 pkt. Dodatkowo: błędy merytoryczne odejmują punkty (1–2 = −1, 3–5 = −2, 6+ = −3).
✓ Jak unikać: PRZED pisaniem: 1) policz ELEMENTY w temacie (3 myślniki = 3 obowiązkowe akapity), 2) na brudno wypisz dla KAŻDEGO elementu po 2–3 fakty/argumenty z wiedzy własnej, 3) zaplanuj akapit na każdy element + wstęp i zakończenie, 4) w każdym akapicie podaj konkretne daty, nazwiska, terminy historyczne (sprawdź je 2 razy!), 5) policz słowa na końcu — min. 300 (pisz na zapas 350–400). UWAGA: tematy są z RÓŻNYCH EPOK, ale jeden Cię zainteresuje bardziej — wybierz ten, gdzie znasz konkrety.
Mapy historyczne wszystkich epok, obrazy z Wikimedia i Google Images z weryfikacją Claude vision, tablice genealogiczne dynastii, fragmenty kronik i dokumentów, monety, plakaty propagandowe, edytor wypracowania z licznikiem słów. Timer, autosave, ocena AI według CKE z analizą każdego z 3 elementów wypracowania.
Klikasz „Rozpocznij egzamin". System ładuje 25–32 zadania w 5 epokach + 1 wypracowanie (15 pkt) z 3 tematami do wyboru. Timer 180 minut startuje. Pasek u góry: czas + progres przez zadania.
Starożytność + średniowiecze + nowożytność. Fragmenty Herodota, Liwiusza, Galla Anonima, Długosza, Konstytucji 3 Maja. Obrazy: monety EID MAR Brutusa, Bazylika Mariacka, Wawel. Tablice genealogiczne Piastów i Jagiellonów. Mapy historyczne.
XIX wiek (rewolucja przemysłowa, Wiosna Ludów, powstania) + historia najnowsza (II RP, II wojna, PRL, Solidarność). Obraz Delacroix, plakaty propagandowe Kitchenera, ulotki Solidarności. WYPRACOWANIE: 3 tematy z różnych epok, edytor z licznikiem słów.
Klikasz „Zakończ". Zamknięte: ocena natychmiast. Otwarte krótkie + wypracowanie: Claude Sonnet wg kryteriów CKE — sprawdzenie zgodności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, każdy z 3 elementów wypracowania osobno (bogata/zadowalająca/powierzchowna), zliczanie błędów merytorycznych, spójność. W 1–3 min.
Mapa: rozbiory Polski 1772–1795
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
Mapy Europy i Polski z różnych okresów: Imperium Rzymskie (II w. n.e.), Bizancjum, Karolingowie, Polska Piastów (Mieszko I → Krzywousty → Kazimierz Wielki), Rzeczpospolita Obojga Narodów, rozbiory, II RP, Europa po 1945. Tooltipy z datami, legendy kolorystyczne, granice państw, miejsca bitew.
Pipeline: Google Images → Claude Sonnet vision weryfikuje, czy obraz pasuje do materiału (np. Bazylika Mariacka — autentyczna fotografia, nie reprodukcja sklepowa). Fallback: Wikimedia Commons. Awaryjny: DALL-E. Otrzymujesz obraz Delacroix „Wolność wiodąca lud", Wawel, monety EID MAR, fotografie zabytków — REALNE źródła z poprawnymi atrybucjami.
Interaktywne drzewa dynastii: Piastowie, Andegawenowie, Jagiellonowie, Wazowie, Habsburgowie, Romanowowie, Hohenzollernowie. Każdy władca z latami panowania, tytułem i kluczowymi dokonaniami. Hierarchiczne odgałęzienia z relacjami rodzinnymi.
Realne fragmenty źródeł: Herodot „Dzieje", Liwiusz, Galla Anonim, Długosz „Roczniki", akt unii w Krewie (1385), Konstytucja 3 Maja (1791), traktat wersalski (1919), Porozumienia Sierpniowe (1980). Specjalna stylistyka źródła historycznego, autor, sygnatura bibliograficzna, przypisy archaizmów.
Plakaty propagandowe I wojny (Lord Kitchener „Britons want YOU"), II wojny, rysunki satyryczne z PRL, ulotki Solidarności (logo Janiszewskiego), karykatury polityczne. Zadania interpretacji wizualnej z wymogiem 3 elementów: wymowa + symbolika + kontekst.
Wizualizacje historycznych monet (denar EID MAR Brutusa z czapką frygijską i sztyletami), medali (Virtuti Militari 1792), inskrypcji starożytnych. Awers i rewers z opisem symboliki. Konieczne do zadań typu interpret_visual i identyfikacji wydarzeń.
Realne dane: udział państw w światowej produkcji przemysłowej (Bairoch — Wielka Brytania, Niemcy, USA, Chiny 1750–1900), demografia II RP, produkcja w PRL, wyniki wyborów. Zadania prawda/fałsz lub interpretacji trendów.
Specjalny tryb dla wypracowania 15 pkt. 3 tematy do wyboru z RÓŻNYCH epok (starożytność, średniowiecze, XX wiek), każdy z tezą + 3 elementy w argumentacji. Licznik wyrazów (min. 300) z kolorowym ostrzeżeniem. Wybór tematu przyciskiem.
Czas leci nawet gdy zamkniesz przeglądarkę. Auto-zapis odpowiedzi co 30 sekund. Sticky pasek u góry: zegar + progres przez 25–32 zadania. Ostrzeżenia przy 30, 15 i 5 min do końca. Wszystkie odpowiedzi (rozstrzygnięcia, interpretacje, wypracowanie) zapisywane w tle.
Zamknięte (hist_abcd, hist_true_false, hist_matching, hist_multi_select, hist_sequence): ocena natychmiast. Otwarte krótkie (hist_open_explain, hist_decide_justify, hist_compare_sources, hist_identify_persons, hist_interpret_visual, hist_style_recognition): Claude Sonnet wg etapów CKE. Wypracowanie 15 pkt: ocena KAŻDEGO z 3 elementów osobno (bogata/zadowalająca/powierzchowna) + spójność + zliczanie błędów merytorycznych. Pełny feedback po polsku.
System generuje nowe arkusze według blueprintu z Informatora CKE 2025/26 (LO) / 2026/27 (technikum). Każdy arkusz oryginalny — różne tematy wiązek, inne fragmenty źródeł, inne materiały wizualne. Cytuje realnych historyków (Herodot, Liwiusz, Tacyt, Długosz) i dokumenty z poprawnymi sygnaturami bibliograficznymi.
Bez karty kredytowej · 3 pełne arkusze gratis · pełna ocena AI
Idealny duet z historią — transformacja ustrojowa 1989, Konstytucja RP, UE. Wymóg na prawo, politologię, stosunki międzynarodowe.
Klasyka humanistycznego trójpaku z historią i WoS. Lektury wpisują się w epoki, konteksty historyczne w wypracowaniach.
Lista wszystkich przedmiotów maturalnych dostępnych w aplikacji.
14 najczęstszych pytań od maturzystów wybierających historię rozszerzoną.
Egzamin trwa 180 minut i składa się z 25–32 zadań (w tym wiązek po 2–4 zadania we wspólnym kontekście materiałowym) + JEDNO wypracowanie (15 pkt) z 3 tematów do wyboru. Zadania dotyczą 5 EPOK: starożytność (~7 pkt), średniowiecze (~12 pkt), nowożytność XVI–XVIII (~12 pkt), XIX wiek (~8 pkt), historia najnowsza po 1914 (~8 pkt). Wypracowanie = 15 pkt. Łącznie 60 punktów. Zamknięte: ~20%, otwarte krótkie: ~55%, wypracowanie: ~25%. Historia jest TYLKO przedmiotem dodatkowym — nie ma progu zdawalności.
NIE. Historia jest przedmiotem dodatkowym i można ją zdawać TYLKO na poziomie rozszerzonym. Wybór historii oznacza automatycznie zdawanie rozszerzenia. Wynik liczy się do rekrutacji na studia: historyczne, archeologię, prawo (wysokie przeliczniki x2/x3 na UW, UJ, UAM, KUL), politologię, dziennikarstwo, stosunki międzynarodowe, kulturoznawstwo, filologie klasyczne, archiwistykę, muzealnictwo, konserwację zabytków, religioznawstwo.
Lista CKE: lupa (przydatna do analizy szczegółów na obrazach, mapach, monetach, inskrypcjach), długopis z czarnym tuszem. NIE wolno korzystać z map (poza tymi w arkuszu), tablic chronologicznych, kalkulatora. Wszystkie materiały źródłowe (fragmenty kronik, dokumenty, obrazy, mapy historyczne, tablice genealogiczne) znajdują się w samym arkuszu — nie musisz znać konkretnych szczegółów na pamięć, ale musisz umieć je zinterpretować. Szczegółowe informacje w Komunikacie dyrektora CKE.
Wiązka to 2–4 zadania we wspólnym kontekście materiałowym — np. wokół jednego fragmentu Herodota, jednej mapy królestwa Polskiego, jednego obrazu Delacroix, jednej tabeli statystycznej. Numeracja: 1.1, 1.2, 1.3 oznacza wiązkę. Wszystkie zadania w wiązce odnoszą się do tych samych materiałów. Pierwsze zadanie zwykle łatwiejsze (rozpoznanie cywilizacji/epoki — A/B/C/D), kolejne trudniejsze (wyjaśnij, rozstrzygnij+uzasadnij, interpretuj wizualnie). Typowe wiązki: 1) wokół fragmentu źródła + monety/inskrypcji, 2) wokół mapy historycznej, 3) wokół obrazu/karykatury + dokumentu, 4) wokół tabeli statystycznej.
CKE 1 pkt: 1 = odpowiedź poprawna, zgodna z poleceniem; 0 = niepoprawna, niepełna lub brak. CKE 2 pkt: 2 = oba wymagane elementy / pełne uzasadnienie; 1 = jeden element / niepełne uzasadnienie; 0 = niepoprawna. CKE 3 pkt: 3 = trzy elementy poprawne; 2 = dwa; 1 = jeden; 0 = brak. SPECYFIKA HISTORII: wyjaśnienie MUSI zawierać PRZYCZYNĘ i SKUTEK lub merytoryczne odwołanie do kontekstu historycznego (samo stwierdzenie faktu = 0 pkt). Daty i fakty MUSZĄ być POPRAWNE chronologicznie. Wymagana POPRAWNA TERMINOLOGIA (poprawne pojęcia z epoki).
KLUCZOWY TYP zadania na historii (1–2 pkt, występuje 3–6 razy w arkuszu). Wymaga DWÓCH elementów: 1) rozstrzygnięcia (Tak/Nie/wybór z opcji), 2) uzasadnienia merytorycznego. SAMO ROZSTRZYGNIĘCIE BEZ UZASADNIENIA = 0 pkt. SAMO UZASADNIENIE BEZ ROZSTRZYGNIĘCIA = 0 pkt. NIEZGODNOŚĆ ROZSTRZYGNIĘCIA Z UZASADNIENIEM = 0 pkt. Uzasadnienie MUSI logicznie wynikać z materiałów źródłowych (cytat, fragment, data) LUB z wiedzy programowej. Przykłady: „Rozstrzygnij, czy fragment Herodota odnosi się do wojen perskich", „Rozstrzygnij, czy reformy Konstytucji 3 maja zniosły liberum veto", „Rozstrzygnij, który rozbiór odebrał Polsce największe terytorium".
KRYTERIA CKE — wypracowanie z historii (15 pkt): A. NARRACJA HISTORYCZNA (0–12 pkt) = funkcjonalność wiedzy w 3 elementach × poziom argumentacji. Wiedza w pełni funkcjonalna w 3 elementach: 12 = bogata w 3, 11 = bogata w 2 + zadowalająca w 1, 10 = bogata w 1 + zadowalająca w 2, 9 = zadowalająca w 3. Wiedza funkcjonalna w 2 elementach: 9 = bogata w 2 + powierzchowna w 1, 8 = bogata w 2, 7 = zadowalająca w 2 + powierzchowna w 1, 6 = zadowalająca w 2. Wiedza funkcjonalna w 1 elemencie: 6, 5, 4, 3 — kolejne progi. Wiedza niefunkcjonalna: 3, 2, 1, 0. ODEJMOWANIE za błędy merytoryczne: 1–2 = −1 pkt, 3–5 = −2 pkt, 6+ = −3 pkt. B. SPÓJNOŚĆ (0–3 pkt): 3 = ≥300 słów + spójna, 2 = ≥300 + drobne zaburzenia, 1 = ≥300 + istotne zaburzenia, 0 = <300 słów LUB nieuporządkowana. UWAGA: nie na temat = 0 pkt łącznie!
Schemat 6 kroków: 1) WYBIERZ TEMAT — z 3 zaproponowanych z różnych epok wybierz ten, gdzie znasz NAJWIĘCEJ konkretów (daty, nazwiska, terminy). 2) POLICZ ELEMENTY — myślniki w temacie = obowiązkowe akapity (zwykle 3: polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy lub inne). 3) NA BRUDNO wypisz dla KAŻDEGO elementu po 3–4 konkretne fakty: daty, nazwiska, terminy, traktaty, bitwy. 4) ZAPLANUJ STRUKTURĘ: wstęp (zarys tezy, 2–3 zdania), 3 akapity na elementy, zakończenie (synteza, ocena). 5) W KAŻDYM AKAPICIE odwołaj się do KONKRETÓW + użyj POPRAWNEJ terminologii historycznej (np. patrymonializm, monarchia stanowa, kontrreformacja, demoliberalizm, totalitaryzm). 6) NA KOŃCU policz słowa (min. 300, pisz 350–400 dla bezpieczeństwa) i sprawdź daty 2 razy — błędy merytoryczne odejmują punkty.
Top 8 typów: 1) ROLA WYDARZENIA W EPOCE („Upadek republiki rzymskiej był skutkiem rozrostu terytorialnego" — aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy), 2) PRZEŁOMOWE WYDARZENIE („Reformacja była przełomem między średniowieczem a nowożytnością" — aspekt religijny, polityczny, ekonomiczny), 3) PORÓWNANIE EPOK („II wojna światowa zmieniła Europę bardziej niż I" — zmiany polityczne, gospodarcze, społeczno-kulturowe), 4) OCENA WŁADCY („Karol Wielki prekursorem zjednoczonej Europy" — polityczne, gospodarcze, kulturalne), 5) PRZYCZYNY/SKUTKI WYDARZEŃ („Powstanie listopadowe — heroiczny ale nieprzemyślany zryw" — przyczyny, przebieg, skutki), 6) TENDENCJE EPOK („Dyktatorskie formy władzy w okresach porewolucyjnych" — 3 różne rewolucje), 7) ROLA POSTACI W HISTORII (Piłsudski, Bismarck, Napoleon — polityczna, militarna, kulturowa), 8) MIEJSCE POLSKI W HISTORII EUROPY.
Realne źródła historyczne: Herodot „Dzieje" (wojny perskie), Tukidydes „Wojna peloponeska", Liwiusz „Od założenia Miasta", Tacyt, Suetoniusz. Średniowieczne: Gall Anonim, Wincenty Kadłubek, Jan Długosz „Roczniki". Nowożytne: pamiętniki Paska, „Pan Tadeusz" (kontekst), Konstytucja 3 Maja, traktaty rozbiorowe. XIX/XX wiek: Sienkiewicz, Reymont, Wyspiański, dokumenty II RP (manifest PKWN, traktat ryski 1921), II wojny (akt kapitulacji 1945), PRL (Porozumienia Sierpniowe). Obrazy: Delacroix, Matejko, Wyspiański, Grottger. Materiały wizualne: monety antyczne (British Museum), mapy historyczne (Wikimedia Commons), fotografie zabytków, plakaty (Imperial War Museum, IPN), karykatury (archiwa prasowe).
TAK. Każdy arkusz Egzamin Live jest oryginalny — Claude Sonnet pisze całe zadania od zera według blueprintu zgodnego z Informatorem CKE 2025/26. Materiały wizualne pobierane przez specjalny pipeline: Google Images → Claude vision weryfikuje pasowanie do tematu (czy to autentyczna bazylika, a nie reprodukcja na płótnie z Etsy), fallback Wikimedia Commons, awaryjnie DALL-E. Otrzymujesz REALNE obrazy: Wawel, Bazylika Mariacka, obraz Delacroix, monety EID MAR, plakat Kitchenera. Fragmenty źródeł cytowane z poprawnymi sygnaturami bibliograficznymi. Daty, postacie, wydarzenia — HISTORYCZNIE POPRAWNE. System pamięta poprzednie arkusze i nigdy nie powtarza tych samych tematów wiązek.
AI używa identycznych kryteriów oceniania co CKE z dodatkowymi szczegółami dla historii: ocena KAŻDEGO Z 3 ELEMENTÓW OSOBNO (bogata/zadowalająca/powierzchowna/brak), wykrywanie KONKRETYZACJI (daty, nazwiska, terminy historyczne) vs OGÓLNIKÓW, sprawdzanie POPRAWNOŚCI CHRONOLOGICZNEJ (każda data jest weryfikowana), liczenie BŁĘDÓW MERYTORYCZNYCH (1–2 błędy = −1 pkt, 3–5 = −2, 6+ = −3), osobna ocena spójności i organizacji (3 pkt). AI bywa SUROWSZE przy weryfikacji dat i nazwisk — to dobrze, bo CKE też jest surowe. Każde wypracowanie dostaje szczegółowy feedback po polsku z listą konkretnych mocnych stron, błędów merytorycznych i wskazówek do poprawy.
Top 6: 1) BŁĘDY CHRONOLOGICZNE (dżuma w XV w. zamiast XIV, mylenie powstań listopadowego 1830 i styczniowego 1863, kolejność rozbiorów I/II/III), 2) MYLENIE WŁADCÓW i ich dokonań (Kazimierz Wielki vs Jagiellończyk, Mieszko I vs Bolesław Chrobry), 3) MYLENIE STYLÓW architektonicznych (gotyk z romańskim, renesans z barokiem), 4) MYLENIE TERYTORIÓW Polski w różnych epokach, 5) POWIERZCHOWNA ANALIZA ŹRÓDŁA (ogólniki zamiast cytatu/parafrazy konkretnego fragmentu), 6) W WYPRACOWANIU: pominięcie jednego z 3 elementów lub powierzchowne potraktowanie, błędy merytoryczne odejmujące punkty. Średnia krajowa na rozszerzeniu z historii wynosi 40–50%.
TAK, jeśli planujesz studia: a) HISTORYCZNE i pokrewne (historia, historia sztuki, archeologia, muzealnictwo — UW, UJ, UAM), b) PRAWNICZE (prawo — często WYMAGANY z wysokim przelicznikiem x2/x3 na UW, UJ, UAM, KUL), c) POLITOLOGICZNE i STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE (UW, UJ, AGH, SGH), d) DZIENNIKARSTWO i komunikacja, e) FILOLOGIA KLASYCZNA, archeologia śródziemnomorska, f) KULTUROZNAWSTWO i religioznawstwo, g) ARCHIWISTYKA i zarządzanie dokumentacją, h) KONSERWACJA ZABYTKÓW (ASP), i) NAUKI POLITYCZNE i administracja publiczna, j) BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE/WEWNĘTRZNE (AON). Historia rozszerzona ma WYSOKIE PRZELICZNIKI na prawo i historię (x2/x3) — warto. Dodatkowo: zdając historię rozwijasz umiejętności analityczne, krytyczne myślenie, znajomość kontekstu cywilizacyjnego — przydaje się w humanistyce i naukach społecznych.
Pełne arkusze 60-punktowe według CKE. Mapy historyczne wszystkich epok, obrazy z Wikimedia z weryfikacją Claude vision, tablice genealogiczne, fragmenty kronik od Herodota po Porozumienia Sierpniowe, edytor wypracowania z licznikiem słów. Ocena AI z analizą każdego z 3 elementów wypracowania według kryteriów CKE.
Załóż konto za darmo →Bez karty · 3 arkusze gratis · pełna ocena CKE
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).